Naar aanleiding van het jaar van de biodiversiteit gaat Canvas in een tweedelige
documentaire op zoek naar de biodiversiteit in België. We volgen daarbij het spoor van
evolutiebioloog Dirk Draulans. Met meer dan 1,9 miljoen gekende soorten dieren,
planten en micro-organismen en nog een veelvoud aan onontdekte soorten, krioelt de
aarde van het leven. Ongeveer 36.000 van die soorten komen ook voor in België. Helaas
stellen we vast dat die biodiversiteit jaar na jaar afneemt, ook wereldwijd. Op dit
moment is al een derde van de soorten verdwenen en nog eens een derde tot de helft is
met uitsterven bedreigd.
Biodiversiteit: de verscheidenheid van het leven op aarde
2010 is uitgeroepen tot het jaar van de biodiversiteit, of met andere woorden, het jaar van
het leven op aarde. Het is ook de deadline die de internationale gemeenschap zichzelf
heeft gesteld om de achteruitgang van de biodiversiteit tegen te gaan.
Wetenschappers zijn echter niet hoopvol. Planten- en diersoorten verdwijnen in sneltempo.
En dit mede door toedoen van de mens. De achteruitgang van de biodiversiteit is ook
nadelig voor de mens, want met de biodiversiteit verdwijnen ook alle economische,
medische en culturele diensten die de natuur ons bewijst.
Dirk gaat op onderzoek
Dirk onderzoekt in dit documentaire tweeluik hoe het gesteld is met de biodiversiteit in
België. Hij praat met verschillende academici, overheidsinstanties, organisaties en natuurliefhebbers.
Niet bang om zijn handen vuil te maken, trekt hij eropuit
om in praktijk vast te stellen hoe ernstig de situatie is, en wat eraan gedaan kan worden.
We worden meegenomen op een boeiende en verrassende ontdekkingstocht, van stad
naar polder, van bos tot strand en van vijver tot zee. Dirk belandt in een vrolijke
vlindervallei, analyseert de inhoud van onze binnenwateren, stoot op de geheimen van het
Zoniënwoud, en confronteert de kijker met enkele voorbeelden van de invloed die de mens
op de natuur heeft. Tegelijk toont hij interessante initiatieven die de verdwijning van de
biodiversiteit tegengaan.
Prangende vragen
We zitten ondertussen al aan, wat wetenschappers ‘de zesde uitstervingsgolf’ noemen. De
eerste vijf van die uitstervinggolven werden veroorzaakt door natuurfenomenen als
vulkanisme en de inslag van een reuzenmeteoriet. De huidige uitstervinggolf wordt echter
veroorzaakt door een onderdeel van de biodiversiteit, namelijk de mens zelf. En deze
uitstervinggolf lijkt erger dan alle vorige, want nu verdwijnen er ook planten en
grondstoffen. De biodiversiteit is dus in gevaar, maar toch is het nog niet te laat om er iets
aan te doen.
Niet alleen kommer en kwel
Er zijn ook soorten die het goed doen, zoals de halsbandparkiet, de brulkikker en de
Canadese gans. Maar die doen het dan weer té goed. Omdat ze zich snel voortplanten
verdringen ze de inheemse soorten en moeten er maatregelen tegen genomen worden.
Dirk toont de kijker welke middelen er bij ons ingezet worden om de groei van deze
‘invasieve exoten’ in te perken.
Gelukkig is er ook bij een aantal inheemse soorten een groei zichtbaar. Dat heeft enerzijds
te maken met knappe particuliere initiatieven, zoals het voorbeeld uit de documentaire van
een idyllische daktuin bovenop een flatgebouw middenin de stad, en anderzijds met sterke
initiatieven vanuit de verschillende overheden.
Nog zo’n succesverhaal is dat van de slechtvalk. Hij doet het, na bijna 25 jaar verdwenen te
zijn, steeds beter net zoals ook een aantal vissoorten. Maar de vos steekt er met kop en
schouders bovenuit. In de documentaire zien we hoe de vos als opportunist steeds talrijker
opduikt in Brussel. Dirk neemt de kijker mee naar mevrouw Sastre. Een oud vrouwtje dat
elke dag vol liefde kippenbilletjes en cake aan vossen geeft. Volgens haar de “plat préféré”
van de vosjes. Ze weet dat ze de natuur eigenlijk met rust moet laten, maar ze kan het niet
laten….
De afleveringen
In het eerste deel, op dinsdag 19 oktober, neemt Dirk Draulans een aantal diersoorten
onder de loep genomen. Zo zien we onder andere de teloorgang van de vlinder- en
bijenpopulatie in onze contreien en anderzijds de opgang van de vos en een aantal exoten
in het Brussels hoofdstedelijk gewest.
In het tweede deel, op dinsdag 26 oktober, onderzoekt Dirk onder meer de invloed van de
landbouw op onze biodiversiteit, en bekijkt hij hoe het met de fauna en flora van onze
rivieren en de Noordzee gesteld is.
Biodiversiteit in België is een programma van Sylvester Productions voor Canvas,
in samenwerking met de Federale Overheid, de Vlaamse Overheid en het Brussels Gewest
in het kader van het Belgisch voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie.
