Overheidsorganisatie van het jaar 2014

Het journaal: duidelijk onderscheidend

Het journaal: duidelijk onderscheidend

Vandaag heeft het ENA, een interuniversitair initiatief van de Universiteit Antwerpen (UA) en de KULeuven, de nieuwe Nieuwsmonitor voorgesteld. Daarin werden de redactionele onderwerpen van Het journaal van Eén en Het nieuws van vtm onderzocht en met andere Europese journaals vergeleken.

Volgens de onderzoekers heeft Het Journaal duidelijk meer aandacht voor buitenlands en politiek nieuws en minder voor criminaliteit. VRT Nieuws is tevreden over de resultaten.


De onderzoekers analyseerden meer dan 5000 nieuwsuitzendingen tussen januari 2003 en juni 2010.

Enkele quotes uit het ENA-onderzoeksrapport:

“We stellen een dalende trend vast van het aandeel van de criminaliteit in de Vlaamse journaals, maar met 18% van het aanbod blijft het toch het kwantitatief belangrijkste nieuwsitem” (…) Eén en vtm reageren op dezelfde werkelijkheid van criminele gebeurtenissen of feiten maar ze maken duidelijk eigen redactionele keuzes met veel meer criminaliteit op vtm dan op Eén. (…) Als we het internationaal gaan bekijken en 24 zenders naast elkaar leggen, dan staat vtm op de 4de plaats, RTL op de 5de, NOS op de 6de, RTBF op de 11de en de VRT op de 16de plaats. Eén scoort eerder gemiddeld laag voor criminele berichtgeving als we de vergelijking maken met elf andere Westerse landen.”

“Eén scoort beduidend hoger voor buitenlands nieuws dan vtm, ondanks het feit dat de aandacht voor puur buitenlands nieuws onafgebroken daalt sinds 2003 (…)
Een dalende trend waarvan de oorzaak gedeeltelijk ligt bij het feit dat het begin van de onderzochte periode (2003-2004) samenviel met de oorlog in Irak. Een beperkte terugval was dus wel te verwachten. De klemtoon ligt ook anders, vtm presenteert zijn buitenlands nieuwsaanbod vaker met een link naar België, terwijl Eén veeleer puur buitenlands nieuws brengt.”


“In de periode van de normale verkiezingscyclus (2003 tot en met medio 2007) zien we dat Eén telkens meer over de politiek bericht dan vtm maar de resultaten lopen voor beide omroepen sterk gelijk. Deze conclusies gelden echter niet voor de periode van politieke crisis met ellenlange onderhandelingen die volgen (medio 2007 tot nu): de resultaten lopen wel nog parallel maar de verschillen tussen beide zenders worden veel groter. Eén blijft gedurende heel de periode van politieke onderhandelingen op een relatief intense manier berichten over het politieke gebeuren, terwijl vtm lijkt af te haken en de politieke verslaggeving op een lager pitje zet.”

VRT Nieuws tevreden over resultaten Nieuwsmonitor

Wim Willems: “Het journaal is duidelijk onderscheidend”
Volgens de hoofdredactie toont het onderzoek aan dat de Journaals van de openbare omroep duidelijk op andere thema’s inzetten dan andere nieuwsuitzendingen, in tegenstelling tot wat soms wordt beweerd.

Wim Willems, hoofdredacteur Nieuws:  “In het verleden werd wel eens makkelijk beweerd dat Het journaal en Het nieuws kopieën van elkaar waren geworden. Ik ben blij vast te stellen dat wetenschappelijk onderzoek vandaag nog maar eens het tegendeel bewijst en onze bewuste redactionele keuzes voor buitenland en politiek zichtbaar maakt. We gaan bij VRT Nieuws resoluut voor evenwichtige, correcte nieuwsuitzendingen met een blik die verder reikt dan Vlaanderen en België. En dat niet alleen in Het journaal: laat ons ook het ruime nationale én internationale nieuwsaanbod niet vergeten op deredactie.be en in het radionieuws, De Ochtend, Vandaag, Terzake, Koppen, Koppen XL, De zevende dag, Karrewiet, Reyers laat, Vranckx en Panorama. Die laatste twee programma’s focussen trouwens bijna uitsluitend op de internationale actualiteit.”

Meer over  het onderzoek