Dat niemand vrolijk wordt van grijze voorjaarsdagen, daar kunnen ze bij de klantendienst over meespreken. Er wordt wat afgeklaagd en zoals dat in Vlaanderen jammer genoeg meestal het geval is, spelen klagers meer de man dan de bal. Dat het regent, is toch de schuld van Frank of Sabine, wie anders? Dat de taal in Vlaanderen er met rasse schreden op achteruitgaat, dat is uiteraard de schuld van ondergetekende. Wie anders?
Volgens de uitermate subtiel geformuleerde klacht kan de directie de klojo die de taal bij de omroep naar de verdoemenis helpt, beter meteen naar het verre buitenland sturen. Nederland, stelt de klager behulpzaam voor. Waarschijnlijk omdat daar - dat weten we toch allemaal - in tegenstelling tot in het taalparadijs Vlaanderen niemand nog Nederlands spreekt zoals het hoort.
Waar ik die verbanning naar de andere kant van de kerktoren aan te danken heb? We spreken energie als 'enerzjie' uit. Net zoals die Fransdolle Hollanders, hoor ik de klager erbij denken. Of die uitzuigers van Electrabel - 'het is jouw enerzjie'. En die zijn uiteraard ook allemaal Fransdol. Of Frans tout court.
Ach ja, iemand moet de pispaal zijn. Maar hoe zit dat nu juist met energie? Als de klager de moeite had genomen om even VRTtaal.net te bekijken, dan had hij gezien dat ik alleen maar zeg dat 'enerzjie' de gebruikelijke uitspraak is, maar dat 'energie' ook kan. Ikzelf zeg spontaan 'enerzjie' en vind 'energie' bijzonder keurig, bijna hypercorrect, maar wie ben ik?
Energie is een van de vele woorden die in de middeleeuwen met Griekse en Latijnse woorddelen zijn gemaakt en die het Nederlands ergens in de zeventiende eeuw of misschien zelfs vroeger via het Frans heeft leren kennen. Dat verklaart de uitspraak met zj. Maar we schrijven nu eenmaal een g. Dat verklaart de uitspraak met g.
En wat zeggen we bij de VRT? Mij maakt het niets uit. Zeg je graag 'energie', dan doe je dat maar. Wil je liever met mij naar het verre Nederland verbannen worden, dan zeg je 'enerzjie'. Het wordt daar nog een gezellige drukte.
Ruud Hendrickx
Er bestaat geen enkele basis om het woord energie op z'n Frans uit te spreken alsof het daar zijn oorsprong zou hebben.
energie Het woord 'energie' komt van het Griekse 'en erges', dat 'in werking', 'werkend' betekent. Het woord is in zwang geraakt i.p.v. het woord 'kracht'.
Het woord gewoon op z'n Nederland uitspreken is dus de meest aangewezen manier om dit woord te gebruiken in plaats van de verbasterde "zj" uitspraak. Uitspraak dus met een zachte g.
Ik erger mij niet zozeer om de uitspraak op zich, maar om de verhouding schrijfwijze-uitspraak. Een gesloten lettergreep met enkele klinker als lange klinker gaan uitspreken, waar moet de dubbele klinker dan naartoe gaan? ......
En ja, die hopeloze verhollandsing van ons schone Vlaams ... intriestig vind ik dat!
Eerst was het al de dialecten verwijderen, nu is het onze collectieve taal die eraan moet geloven. Doodzonde!
En jongens van de VRT, zoek maar eens op of het Vlaams inderdaad een dialect zou zijn van het Nederlands! Néé dus!!! Beide talen hebben zich geëvolueerd door de eeuwen. Want anders zou het Duits ook een dialect moeten zijn. Of ... eu ... omgekeerd; Nederlands en Vlaams zijn dialecten van het Duits.... grappig hè!
Nee hoor, talen evolueren gewoon vanuit de gemeenschappelijke bron. Eeuwenlang al.
Zoek het maar op, in plaats van een koppel grappenmakers klakkeloos te geloven :-)
Zegt onze minister-president 'belangruk'? Dat is onacceptabel. Verban hem naar Teutereweutere, dan ga ik met hem mee.
Prima reactie van Johan Persyn! Enerzjie of energie, wat maakt het uit? Dat heel wat lui van onze omroep Veejertees blijven praten, dat is toch veel belangrijker! Trouwens, Roel Peeters, in plaats van spijkers op laag water te zoeken zou u beter 'omwille van' uit uw woordenboek schrappen ('omwille van uw voorlaatste zin ...'). Ik erger me al jaren aan het Veejertees (ook in Het Journaal en andere informatieve programma's!), maar denk erom: Wie in een glazen huis woont, kan maar beter niet met stenen gaan gooien ...
Beste mensen
Als journalist op de VRT heb ik 'enerzjie' leren zeggen en ik zeg het nog altijd. Het maakt een mens een beetje conservatief, ik bijt dus op de tanden en aanvaard dat 'energie' nu ook mag. Maar inderdaad: iemand verbannen omdat hij perfect correct Nederlands verdedigt, dat gaat wel erg ver. Er zijn ergere dingen in het taalgebruik, ook op de VRT, zoals de groeiende groep mensen die, in navolging van onze minister-president die het woord in elke zin gebruikt én verkeerd uitspreekt, iets 'belangruk' vinden (raar, want ze zeggen niet 'leerruk' of 'vindingruk',...) of die niet weten dat het 'beginnen te' is en niet 'beginnen' zonder meer (gisteren nog twee radiojournalisten in '1000 zonnen...') of die het voortdurend over 'politisji', 'musisji',... hebben (waarom dan niet 'sjitroen'?) Het zijn maar enkele kleine voorbeelden van echte fouten. Laten we ons daar (met mate natuurlijk) zorgen over maken, niet over correcte varianten. Overigens: als de zeer gewaardeerde taaladviseur van de VRT dan toch verbannen wordt naar Nederland, dan ga ik uit solidariteit graag met hem mee...
Johan Persyn
Typisch, zich vreselijk ergeren aan iets wat volkomen correct Standaardnederlands is. Ik wed dat het taalgebruik van zulke klagers vol klakkeloos vertaald Frans zit zonder dat ze zich ervan bewust zijn, maar o wee als je daar iets van zegt.
Ondergetekende zegt altijd 'enerzjie'. En ook 'inzjenjeur' trouwens. Dat vindt ondergetekende heel mooi klinken.
Martina Temmerman
Ik heb mijn naam eronder gezet. Het stukje verschijnt eerst op papier in het personeelsblad van de VRT. Daar staat mijn naam altijd onder.
Beste mijnheer Hendrickx,
Als regelmatige lezer weet ik wie het stukje over "Energie" geschreven heeft. Maar mag u dat zomaar veronderstellen? Ik vraag het omwille van uw voorlaatste zin van de eerste alinea: "..., dat is uiteraard de schuld van ondergetekende." Het probleem is namelijk: het stukje werd helemaal niet ondertekend. Ik weet wie de auteur is, en als ik het niet weet kan ik dit opzoeken, bijvoorbeeld door op "contact" te klikken. Maar de toevallige voorbijganger zal tevergeefs de naam van ondergetekende op de webpagina zoeken. Is het in dat geval dan wel correct om gebruik te maken van het woord "ondergetekende"?
PS: Ik besef dat ik spijkers op laag water zoek. Maar er is toch niets leukers dan te proberen om de meester te verbeteren?
PS2: Ook ik vind overigens "enerzjie" vreselijk klinken. Maar dit geheel terzijde.
Met vriendelijke groeten,
Roel Peeters