Hoe komen de verkiezingsuitslagen op uw scherm?

23 mei 2019 — Zondag trekt iedereen opnieuw naar de stembus. Na het uitbrengen van je stem kan je de uitslagen opvolgen in de verkiezingsshow op Eén. Die show is een heuse marathoninspanning en komt tot stand dankzij de maandenlange voorbereiding van heel wat VRT-medewerkers. 

Neil Van Craeynest

Zondag 26 mei is opnieuw een hoogmis van de democratie. Allen trekken we naar de stembus om nieuwe vertegenwoordigers te kiezen op Vlaams, federaal en Europees niveau. Na het uitbrengen van hun stem is het gespannen wachten op de resultaten in de verkiezingsshow. Voor de VRT-medewerkers is die verkiezingsshow een ware marathon. Maanden van voorbereiding en expertise komen samen tot een hoogtepunt in die show, met allerlei afgeleiden op radio en online.

Video player inladen...

Reporters ter plaatse

Wanneer de stembureaus openen op verkiezingsdag, zijn de VRT-reporters in het veld al op pad. Zij zijn gestationeerd in alle uithoeken van het land, waar ze belangrijke politieke kopstukken volgen of verslag uitbrengen over het verloop van de dag. Naar de avond toe verschuift het epicentrum van de provincies naar Brussel, waar reporters zich richting het Vlaams en Europees parlement begeven. 

De reporters ter plaatse worden aangestuurd door een intake-redactie op de nieuwsdienst. Die intake-redactie vormt het kloppend hart van de actie. Een ‘crisiscentrum’ als het ware, dat nauwgezet de ontwikkelingen in het veld opvolgt via de reporters. Interviews met politieke spilfiguren, beelden van de stembureaus… Deze redactie bepaalt wat er allemaal zal worden uitgezonden vanaf 12 uur, wanneer de verkiezingsshow van start gaat.

De resultaten sijpelen binnen

Om zo snel mogelijk op de hoogte te zijn van de resultaten, kan de VRT rekenen op een netwerk van correspondenten. Deze correspondenten staan op verkiezingsdag in contact met de voorzitters van de telbureaus. Van zodra er uitslagen in hun regio bekend zijn, bezorgen zij die informatie zo snel mogelijk aan de openbare omroep. Deze uitslagen worden ‘VRT-uitslagen’ genoemd, omdat ze al bekend zijn op de redactie nog voor de officiële resultaten via Binnenlandse Zaken worden doorgestuurd.

Zodra die eerste VRT-resultaten binnenkomen, komt het werk in een stroomversnelling terecht. De uitslagen worden gecontroleerd voor ze worden verspreid via de verschillende platformen. Dirk Reynaers, Eindredacteur Uitslagen Kies19: "Samen met teamlead Marijn Daniels en hoofdredacteur Steven Samyn moet ik inschatten of de binnengekomen resultaten realistisch zijn, en of ze bijgevolg gecommuniceerd kunnen worden naar de kijkers en luisteraars." 

Bij de minste twijfel geven we dat groen licht niet.

Dirk Reynaers, Eindredacteur Uitslagen Kies19

Correctheid en betrouwbaarheid zijn enorm belangrijk en overstijgen de wens om snel te zijn. Zo’n ‘laatste’ schakel in de communicatieketen is dus van belang om fouten te voorkomen. Dirk moet inschatten of de ontvangen resultaten al dan niet kloppen. "Je moet weten waar bepaalde lijsten sterk staan, hoe het er politiek gezien aan toe ging in het verleden... Dat is niet eenvoudig", zegt Dirk.

Inschatten of de ontvangen resultaten kunnen kloppen, is niet eenvoudig. Het vereist een zeker politiek fingerspitzengefühl, heel wat ervaring en gezond verstand.

Dirk Reynaers, Eindredacteur Uitslagen Kies19
Neil Van Craeynest

De verkiezingsshow gaat van start

Zodra de eerste uitslagen binnenkomen en de machine op de redactie een versnelling hoger schakelt, neemt ook de nervositeit in de opnamestudio toe. Nadat de resultaten gecontroleerd zijn en groen licht krijgen, worden ze zo snel mogelijk op antenne gebracht. 

Terwijl Martine Tanghe de verkiezingsshow aan elkaar praat, verzorgt Ivan De Vadder de duiding bij deze resultaten. Ivan: "Het moment dat de eerste uitslag er is, is best spannend, want je weet dat de andere uitslagen ook snel zullen volgen. Na pakweg vier, vijf resultaten weet je wat de tendens zal zijn. Je beschikt natuurlijk nog niet over alle details, maar je voelt al snel aan wat er aan het gebeuren is."

Na pakweg vier, vijf resultaten weet je wat de tendens zal zijn. 

Ivan De Vadder, presentator & journalist VRT NWS
Neil Van Craeynest

Levensgrote tablets

Voor het duiden van de resultaten maakt Ivan gebruik van twee grote schermen. Dat zijn in feite tablets die werken met touchscreen, zoals je tablet thuis. Het idee erachter is: thuis kan je hetzelfde doen als Ivan in de studio. Je kan dus zelf een beetje Ivan De Vadder spelen, mocht je dat willen. 

Aan de software achter de schermen is maandenlang gewerkt. Marijn Daniels: "We zijn gestart met het project in januari. Ondertussen zijn we de week voor de verkiezingen. Dat is dus een periode van zo’n vijf maanden waarin we gewerkt hebben aan de ontwikkeling van software en digitale producten."

We hebben de app gebouwd waar je de verkiezingsresultaten kan raadplegen, de website en de touchscreens waar Ivan De Vadder mee werkt tijdens de show.

Marijn Daniels, teamlead Digitaal Productiecentrum VRT

De grootste uitdaging bij het ontwikkelen van die producten is de deadline. De dag van de verkiezingen is iets wat je niet kan opschuiven. Het team onder leiding van Marijn heeft door de jaren heen heel wat ervaring opgebouwd en weet ondertussen goed wat er moet gebeuren in dat halfjaar voor de verkiezingsdag. Hun maandenlange voorbereiding en aanwezigheid achter de schermen is noodzakelijk om de verkiezingsdag vlot te laten verlopen.

Neil Van Craeynest

De bal gaat aan het rollen

Na het vrijgeven van de eerste uitslagen draait de verkiezingsmachine op volle toeren. Tot ’s avonds laat werken de mensen ter plaatse, achter de schermen, op de redactie en in de studio aan het verspreiden en duiden van de verkiezingsresultaten, zowel via televisie, online als radio. Dat complexe samenspel vereist heel wat communicatie en coördinatie.

De focus ligt gedurende de rest van de namiddag en avond voornamelijk op de verkiezingsshow. Die show is belangrijk omdat de kijkers thuis zo meegenomen worden in het hele proces van de democratie. "Iedereen heeft gestemd en leeft met een bepaald verwachtingspatroon", vertelt Ivan. "’s Avonds krijg je daar dan het resultaat van. Wie heeft gewonnen of verloren, en vooral, wat betekent dit voor het land?"

Je wordt de dag nadien eigenlijk wakker in een ander land, waar bepaalde dingen mogelijk of juist onmogelijk geworden zijn, waar poorten zijn opengegaan die de dag voordien misschien nog op slot zaten, of juist omgekeerd.

Ivan De Vadder, presentator & journalist VRT NWS

Sfeer achter de schermen

Ivan omschrijft verkiezingsdag als "een heel vermoeiende, heel leuke en vooral heel belangrijke dag." Spanning en adrenaline gaan samen met opperste concentratie en motivatie.

De sfeer achter de schermen is fantastisch. Live televisie is het leukste wat je kan doen. Je voelt de spanning, de adrenaline. Iedereen werkt en zet z’n beste beentje voor. Het moet immers meteen goed zijn, esthetisch mooi. Het is een ongelofelijk leuke dag, eerlijk gezegd.

Ivan De Vadder, presentator & journalist VRT NWS
Neil Van Craeynest

De sfeer achter de schermen, dat is niet te omschrijven. Heerlijk gestresseerd. De spanning en adrenaline houden iedereen op het tipje van zijn stoel. Er wordt wel eens gevloekt of geroepen, maar de ontlading nadien is zo groot. Het is een enorme groepsinspanning die feilloze concentratie en motivatie vraagt. Dat maakt het zo’n unieke gebeurtenis.

Dirk Reynaers

KIES19: focus op jongeren

Bij KIES19 wil VRT NWS extra inzetten op jongeren. Jongerenzender MNM trekt resoluut mee aan de kar en werkte een aantal projecten uit om jongeren beter te informeren over verkiezingen, zowel online als in radioprogramma’s:

  • VRT NWS creëerde samen met MNM de MNM-stemtest. Deze stemtest lijkt op de klassieke stemtest, maar is aangepast aan jongeren.
  • In Planeet De Cock ontving Tom De Cock gedurende een week politiek kopstukken.
  • In Generation M sprak Tom met jongeren die er verschillende politieke standpunten op nahouden.
  • Online bracht MNM vier korte explainer-video’s uit om jongeren wegwijs te maken in het hele verhaal achter de verkiezingen.
  • Na de verkiezingsdag komt Dave Sinardet langs, politicoloog aan de VUB, om de uitslag te kaderen in de vlog #GrotePet, en zal Tom een korte explainer maken voor radio en online. 

Ook het jeugdjournaal Karrewiet spande zich in om kinderen te informeren over de verkiezingen. Kinderen mogen weliswaar nog niet gaan stemmen, maar dat wil niet zeggen dat ze niet bezig zijn met wat er gaande is in ons land en in de wereld. In samenwerking met VRT NWS organiseerde Ketnet daarom voor het eerst De Grote Karrewiet Verkiezingsshow, waarin de voorzitters van de Vlaamse partijen waren uitgenodigd.

Voor het eerst gaan we de partijvoorzitters zien op een manier die we zelden zien: op kindermaat. Door de eerlijke en openhartige vragen van de Ketnetters gaan ze op maat van kinderen een antwoord moeten geven. We hopen dat we met deze uitzending de Ketnetters warm maken om voortaan de politieke actualiteit te blijven volgen.

Maarten Janssen, netmanager Ketnet

VRT NWS lanceerde ook enkele projecten om jongeren door het hele verkiezingsproces heen te gidsen. Online konden jongeren met hun vragen terecht in het format ‘Durf te vragen’. Het idee achter deze campagne is dat er geen domme vragen bestaan. Op een laagdrempelige manier worden politieke concepten en begrippen uitgelegd. Daarnaast konden jongeren ook terecht op YouTube, waar in verschillende explainer-video’s een antwoord wordt gegeven op veelvoorkomende vragen. 

Overzicht uitzendingen

Neil Van Craeynest
Dossier: Verkiezingen 2019
vrijdag 04 oktober 2019
04 oktober 2019

Meer over Verkiezingen 2019

Hoe komen de verkiezingsuitslagen op uw scherm?

Dringende programmawijziging 27 mei

Volg de verkiezingsuitslagen via onze kanalen

VRT NWS: de betrouwbare bron voor verkiezingsnieuws

MNM helpt jongeren met Stemtest

Vijf hoogtepunten uit De Grote Karrewiet Verkiezingsshow

De Grote Karrewiet verkiezingsshow

KIES 19: verkiezingsnieuws voor alle Vlamingen