Taalmail van Ruud Hendrickx bestaat 20 jaar

1 september 2020 – Precies 20 jaar geleden is de allereerste Taalmail verschenen. Intussen ontvangen meer dan 20.000 abonnees wekelijks oefeningen, nieuws en advies rond taal, zorgvuldig geselecteerd door VRT-taaladviseur Ruud Hendrickx.

VRT-taaladviseur Ruud Hendrickx Geert Van Hoeymissen

De VRT wil de taalbeleving van Vlaamse mediagebruikers stimuleren. Daarom werkt ze mee aan of organiseert ze zelf initiatieven om het verschil te maken op taalvlak. De Taalmail van Ruud Hendrickx is daarvan het meest bekende. 

Taalopmerkingen voor iedereen

Ruud Hendrickx is taaladviseur bij de VRT. Hij heeft de Taalmail 20 jaar geleden in het leven geroepen als alternatief voor de blauwe brieven van zijn voorganger Eugène Berode. “VRT-anciens herinneren zich maar al te goed dat ze soms een blauwe envelop in hun postvakje vonden,” vertelt Hendrickx. “Die brief deed hen sidderen en beven: een taalopmerking van Berode, mét afschrift aan de leidinggevende. Ik vond dat je taalopmerkingen waar iedereen iets aan heeft, beter ook aan iedereen kunt bezorgen. Zo ben ik op het idee gekomen om geregeld taaltips rond te sturen.”

“De Taalmail was nog maar een paar maanden oud, of er was al grote consternatie op de VRT. In Taalmail 11 had ik namelijk geschreven dat ‘kraam’ een de-woord is. Zo voel ik het als geboren Tienenaar ook aan. Alleen bleek twee derde van Vlaanderen ‘het kraam’ te zeggen en kan het ook volgens de woordenboeken. Dat heb ik mogen horen. Maar ‘het kraam’ krijg ik twintig jaar later nog altijd niet over mijn lippen.”

Verwondering en plezier

Het doel van de Taalmail is in de eerste plaats een taallijn uit te zetten voor de VRT-medewerkers. In het Taalcharter staat hoe de VRT met het Nederlands omgaat. Hendrickx: “Daarin staat bijvoorbeeld dat we aantrekkelijke en heldere standaardtaal gebruiken die rekening houdt met het publiek. In de Taalmail wijs ik daarom op regelmatig gemaakte fouten, maar soms signaleer ik ook stijlkwesties. Dat sommige formuleringen bijvoorbeeld te informeel zijn voor een journalistiek verslag.”

“Lezers schreven me dat ze de Taalmail als een spelletje zagen en zelf op zoek wilden gaan naar de fout of fouten in de zin. Daarom staan de opdrachtzinnen sinds 2008 ook apart, bovenaan de Taalmail, en zie je niet meteen de oplossing,” legt Hendrickx uit. “Sinds een paar jaar voeg ik er ook taalnieuws aan toe. Taal is niet alleen een kwestie van ‘fouten’, maar vooral een bron van verwondering en plezier. Dat wou ik ook in de Taalmail laten zien.”

Elke oefenzin uit de Taalmail is op de VRT geschreven of gezegd.”

Ruud Hendrickx, VRT-taaladviseur

VRT-collega’s als inspiratie

Op de vraag waar hij zijn inspiratie voor de taaloefeningen haalt, moet Hendrickx het antwoord niet ver zoeken. “Elke oefenzin uit de Taalmail is op de VRT geschreven of gezegd,” zegt hij. “Alleen pas ik de zinnen een beetje aan. Het is niet mijn bedoeling om een collega te kijk te zetten of op elke slak zout te leggen. Ik signaleer vooral dingen die ik vaak zie of hoor terugkomen.”

“De abonnees reageren af en toe op de mails. Sommigen vragen wat meer uitleg bij een kwestie. Ik probeer de uitleg zo beknopt mogelijk te houden, maar daardoor is hij soms ook te weinig genuanceerd. Abonnees willen dan meer toelichting. Anderen wijzen me er soms op dat ik een andere fout over het hoofd heb gezien. En dat is al gebeurd,” bekent Hendrickx. “Zo hebben verschillende mensen me erop aangesproken dat ik een record ‘verbreken’ had laten staan. Het is een record ‘verbeteren’ of ‘breken’, maar niet ‘verbreken’. Ruw geschat heb ik zo’n 1.500 reacties op de taalmails gekregen. Als je dat over twintig jaar bekijkt, valt dat goed mee.”

Ik heb weet van een docent die de taalmails bundelde als examenstof. Toen een van zijn studenten me dat vertelde, heb ik me verontschuldigd voor het aangedane leed.”

Ruud Hendrickx, VRT-taaladviseur
Geert Van Hoeymissen

Examenstof

Oorspronkelijk ging de Taalmail alleen naar VRT-collega’s, als een interne nieuwsbrief. Vrij snel heeft de VRT de Taalmail ook beschikbaar gesteld voor het grote publiek. Hendrickx: “Momenteel heeft de Taalmail ruim 20.000 abonnees. Daar zitten zeker veel scholieren en studenten bij. Ik heb weet van een docent die de taalmails bundelde als examenstof. Toen een van zijn studenten me dat vertelde, heb ik me verontschuldigd voor het aangedane leed.” 

“Er zijn natuurlijk ook veel gewone taalliefhebbers die zich op de Taalmail geabonneerd hebben. Jaarlijks zien we er daar vijf-, zeshonderd van op onze taalavond. Helaas kan die wegens corona dit jaar niet doorgaan.” 

Corona of niet: Ruud Hendrickx blijft taalmails maken. Abonneren op de Taalmail kan via de website van VRT Taal.

 

Geert Van Hoeymissen
Dossier: Taal
dinsdag 15 september 2020
15 september 2020

Meer over Taal

De finalisten voor de PhD Cup zijn bekend

Radio 1 op zoek naar wat Vlaanderen en Nederland scheidt en bindt

16 wetenschappers zijn geselecteerd voor de Vlaamse PhD Cup

Taalmail van Ruud Hendrickx bestaat 20 jaar

12 tips om te spreken met een mondmasker

'Karma' en 'yeet' kinder-en tienerwoord van het jaar

PhD Cup wint Wablieft-prijs 2019

Ontdek de shortlists voor het Kinderwoord en Tienerwoord van het jaar