Hoe meng je cultuur met innovatie?

7 oktober 2020 - Het innovatiefestival Media Fast Forward gaat ook in het coronajaar 2020 door. Het wordt in december georganiseerd als een een hybride festival, dat je dus zowel ter plekke als online kan volgen. Naast Media Fast Forward komt er dit jaar ook Culture Fast Forward.

Tinka Claeys en Fredo De Smet Geert Van Hoeymissen

CTRL ACT DELETE

Culture Fast Forward wordt georganiseerd in samenwerking met de Vlaamse Gemeenschap, departement Cultuur, Jeugd en Media. Baseline wordt ‘CTRL ACT DELETE’: een verwijzing naar een mogelijke reboot van de media- en de cultuursector in deze vreemde virustijden. Datum en plaats van afspraak: 14, 15, 16 en 17 december in Kanal – Centre Pompidou en Kaaitheater én natuurlijk online. 

Media en innovatie vinden elkaar al jarenlang in de dagelijkse werking van de VRT. Maar hoe link je cultuur met innovatie? Het gaat dan niet alleen om de vraag hoe cultuur op een technologisch innovatieve manier naar het publiek kan worden gebracht. Cultuurinnovatie gaat om het veranderen van de mindset, anders leren nadenken, de dingen zoals ze nu zijn in vraag durven stellen. Enkel zo kan de VRT relevante verhalen blijven vertellen die het publiek boeien.

Fredo De Smet en Tinka Claeys leggen uit wat cultuurinnovatie op de VRT inhoudt.

Wat verstaan jullie onder ‘cultuur’ bij een openbare omroep?

Fredo Desmet (curator Media Fast Forward): Het eerste waar ik aan denk, is de mentaliteit die je hebt als werknemer. Hoe we naar ons werk kijken, wat ons ‘ons’ maakt. Hoe we omgaan met verwondering, vooruitgang en schoonheid. Dat is vaak in overeenstemming met hoe je naar cultuur kijkt. In het beste geval is cultuur bij een openbare omroep een zeer levendige community van mensen die inspiratie delen. Er is maar een fractie van de VRT officieel bezig met cultuur, terwijl minstens de helft van onze collega’s wel echt begaan is met persoonlijke verhalen, mooie muziek, een knappe voorstelling of een verrassende film.

Tinka Claeys (coördinator cultuur x innovatie): Cultuur is inderdaad verbindend. Met al die verhalen bereiken en inspireren we liefst zoveel mogelijk mensen. Anderzijds houden we via cultuur een vinger aan de pols bij wat er leeft in de samenleving. De VRT geeft die in al zijn rijkdom en diversiteit weer. Cultuur is daarom een belangrijk deel van de publieke opdracht van de VRT.

Fredo: Als openbare omroep moeten we inderdaad een gids zijn en voelen wat er leeft in de samenleving. Mijn analyse is dat we vandaag fundamenteel in de war zijn. Er is ons veel beloofd. Een voorbeeld: als universitair beloofden ze mij dat ik goed zou verdienen maar dan blijkt dat ik een minder groot huis dan mijn ouders kan kopen. Dat is verwarrend. Als we dat idee van de verwarring aanvaarden, dan hebben mensen een gids nodig. Die gids kan de media zijn, maar evengoed de cultuursector zelf. Daarin moeten we partners zijn.

Tinka: Daar komt dus innovatie bij kijken: we moeten op een nieuwe manier nadenken over wie we als openbare omroep willen zijn. Ik geloof dat we een stap moeten zetten richting de makers, de cultuursector en de kunsthuizen. We moeten samen met hen nadenken hoe we relevante verhalen kunnen blijven vertellen, op maat van diverse doelgroepen. 

Zijn jullie dat vandaag al aan het doen?

Tinka: Verhalen vertellen doen we al lang. Op kleine schaal zijn we ook met cultuurinnovatie bezig. We hebben een proefproject met de drie stadstheaters (KVS, Toneelhuis en NTGent) waarbij we samen met de acteurs, dramaturgen en regisseurs kijken welk verhaal we willen vertellen en dat ook effectief samen maken. We verbinden zo niet alleen de mensen van de toneelhuizen met de VRT, maar we distribueren de content ook nog eens samen, waardoor we nog meer mensen kunnen bereiken. Ik geloof dat je door meer van dergelijke projecten te doen of ze te gaan schalen echt een mooi resultaat kan boeken.

Fredo: Op mijn beurt probeer ik om ons groot media-innovatiefestival Media Fast Forward ook participatief op te zetten. Het zou nochtans veel gemakkelijker zijn mocht ik als curator mijn ‘magic stick’ gebruiken en zelf de sprekers en workshops kiezen. Nu besteed ik veel tijd aan bellen en luisteren naar anderen hoe zij het zouden willen invullen. Die participatie vind ik belangrijk.

 

Voor jullie is innovatie meer dan machines en algoritmes?

Fredo: Ik zou lang kunnen praten over digitale platformen, 5G, artificiële intelligentie, VR, enzovoort… Maar innovatie is inderdaad meer dan dat. We hebben ons in de innovatie- en technologiesector zeer lang vergist dat technologie het doel was. We kunnen met nieuwe technologieën werken, maar het gaat over waar we samen naartoe gaan, waarvoor we die middelen gebruiken, en uiteindelijk over samen het verschil maken. Als een gewone camera genoeg is, dan gebruiken we die. We hoeven niet plots alles met 3D-brillen te gaan bekijken.

Tinka: Onze rol als gids en openstaan voor participatie is veel belangrijker. Voor ons ligt de innovatie ook bij het anders gaan denken, door de mindset te veranderen. De technologie is dan het middel om ons doel te bereiken, niet ons doel op zich. Vergis je niet, we innoveren met technologie en formats maar eigenlijk is dat maar vanzelfsprekend. Je moet mee evolueren en nooit te snel tevreden zijn met wat al bestaat. Ik geloof dat je letterlijk bij elk verhaal dat je wil vertellen, moet nadenken over wat het beste format is en op welk platform je het brengt.

Fredo: In praktijk betekent dit dat we digitale technologie gebruiken om betere culturele producten te maken. Door dat samen met media en cultuurmakers te doen, stappen zij ook die digitale toekomst binnen. Dat is hoe digitale transformatie werkt.

Tinka: Er is verwarring, maar ik kijk ook zeer hoopvol naar de toekomst. Ik merk een grote appetijt in de sector om mee te stappen in dat kantelmoment.

Fredo: “Never waste a good crisis”, zei Churchill ooit. Nu gebruiken we het woord crisis te vaak als een brandend huis, terwijl het eigenlijk ‘het moment van de waarheid’ betekent. We moeten nu keuzes maken. We weten nog niet welke dat zijn, maar we weten wel dat onze beslissingen een grote impact kunnen hebben op de toekomst. Onze kinderen zullen waarschijnlijk jaloers zijn dat wij dat mochten doen. Dus ik zie voornamelijk veel kansen. Als we dat samen kunnen doen met al die culturele instituties die lokaal verbonden zijn, dan hebben we hier een prachtige opportuniteit om de cultuur van morgen samen richting en schwung te geven, om te gidsen.

Tinka: Dat is voor mij een van onze kernopdrachten. Daar maken we het verschil. Als je maatschappelijke impact kan genereren, iets vanuit een ander perspectief kan belichten, word je daar op het einde van de dag wel gelukkig van.

Het belangrijkste is dat we een verhaal vertellen samen met de cultuursector”

Hoe ver moet die impact gaan? Moeten we steeds de massa bereiken?

Tinka: Dat hangt er vanaf. Met het brede cultuurverhaal van de VRT bereik je uiteindelijk heel veel mensen, ook omdat cultuur zelf zo’n ruim begrip is. Maar ik denk niet dat we alles in één programma moeten stoppen en daarmee hopen dat we iedereen gaan bereiken. Ik geloof in die breedheid, dat cultuur bij de VRT overal zit in de grote en in de kleine verhalen. Maar ik geloof ook in kleinschalige experimenten en doordachte cultuurinjecties.

Fredo: Dat is trouwens wat we met onze innovatieprojecten doen. We creëren een ‘zandbak’ en gaan op zoek naar de beste formats en tooling. We zien dat los van het meten van bereik. Impact is moeilijk te meten, maar daarom is wat we wel kunnen meten niet belangrijker. We hebben het over cultuur, niet over nieuws. Daar hebben we effectief de opdracht om zo’n breed mogelijk spectrum af te bakenen. Maar als we ervoor zorgen dat er tien mensen geïnspireerd raken, die op hun beurt weer anderen kunnen inspireren… Zo brengen we een gesprek op gang en daar draait het uiteindelijk om.

 

Media & Culture Fast Forward, maandag 14 tot en met donderdag 17 december

Meer informatie: www.mediafastforward.be

Dossier: Innovatie
vrijdag 09 oktober 2020
09 oktober 2020

Meer over Innovatie

Hoe meng je cultuur met innovatie?

Wim Vermost opgenomen als lid bij SMPTE

VRT Sandbox: succesverhaal voor innovatie in Vlaanderen en Europa

Hoe staat het met de digitalisering van radio in Vlaanderen?

Ketnet maakt innovatieve fictiereeks met acteurs in bestaande bubbels

VRT-gebarentaalproject Content4All wint de NAB Technology Innovation Award 2020

VRT NWS lanceert corona-chatbot op Facebook

VRT zet mee schouders onder MediaMotorEurope