Alles wat u wilde weten over een ruimtereis (I)

Vorige week hebben we op deze site een oproep gelanceerd om ons al uw vragen over de ruimtereis van Frank De Winne door te sturen. Vanaf vandaag publiceren we deze vragen samen met de antwoorden gegeven door Dirk Frimout.
(Bruno Daenen) - Hoe snel kan een astronaut geëvacueerd worden in geval van nood?

Mocht een astronaut een (levensbedreigende) ziekte oplopen, dan zijn er uiteraard maatregelen die getroffen kunnen worden. In het geval van Frank De Winne hangen er aan de Columbus twee Sojoezraketten. Het zijn net die Soejoezraketten die de functie hebben van een “reddingsboot”. Stel dat er zich een gevaarlijke situatie voordoet waardoor de levens van de astronauten in gevaar komen, dan kunnen die Sojoezraketten binnen een tijdspanne van 12 uur richting aarde terugkeren.

(Herman Roggeman) -  Wat gebeurt er indien een ruimtewandelaar "op de dool" geraakt? Kan men die nog "vangen"?

Dit is echt zo goed als onmogelijk. Een astronaut die een ruimtewandeling maakt wordt zeer goed vastgemaakt aan een kabel die verbonden is met het ruimtetuig. Stel, puur hypothetisch, dat een ruimtewandelaar toch gaat ronddolen, dan kan het ruimtetuig lichtjes manoeuvreren om de astronaut opnieuw aan boord te krijgen.

(Geoffrey Vandevoort) - Hoe verklaart u de plotse terugval in de ruimte-exploratie na de maanlandingen in de jaren '60 en ’70?


In de jaren ’60 en ’70 hadden de reizen naar de ruimte veeleer een strategische reden dan een wetenschappelijke reden. Dit kwam natuurlijk door de Koude Oorlog. Rusland en de Verenigde Staten wilden koste wat het kost de ruimte veroveren om elkaar te (over)treffen. Pas na de val van de Sovjet-Unie kwam hier verandering in. De Russen en de Amerikanen werkten niet meer tegen, maar wel met elkaar. Er kwamen ook heel wat landen bij, zoals Japan, Canada en een aantal Europese landen die zich verenigden in de ESA. De strategische belangen verdwenen ten voordele van de wetenschappelijke belangen.

(Stef Bontinckx) - Wat zijn de neveneffecten tijdens en na een verblijf in de ruimte?

Er zijn een aantal nevenverschijnselen die optreden tijdens en na een verblijf in de ruimte. Veel hangt natuurlijk af van de periode die je in de ruimte doorbrengt. Ik bracht negen dagen in de ruimte door, dan zijn de neveneffecten minder groot dan wanneer je, zoals Frank De Winne, gedurende zes maanden doorbrengt in de ruimte. Een belangrijk neveneffect is de werking van het hart. Het hart gaat na een achttal dagen in de ruimte op een ander ritme kloppen onder druk van de hydrostatische kracht. Eenmaal terug op aarde duurt het net zolang om de originele werking van het hart te herstellen.

Een tweede belangrijk neveneffect heeft te maken met de aanwezigheid van kalk in de beenderen. Om te vermijden dat de beenderen teveel kalk verliezen, doen de astronauten elke dag, gedurende twee uur, lichaamsoefeningen met behulp van een ergometer. Ondanks deze oefeningen zal een ruimtereiziger ook op aarde blijvend last hebben van osteoporose. Uit een onderzoek blijkt dat het skelet een jaar na de ruimtereis weer op gewicht is, maar nog niet op de oude sterkte.