Carl Devos: De traditionele politiek een neus gezet?

Een week voor de verkiezingen bekijkt Carl Devos hoe de partijen er voor staan. De kleine partijen zouden wel eens voor verrassend goed uit de bus komen. Maar de politiek zijn we in elk geval moe.
Op 7 juni kan de verrassing wel eens bij de ‘kleintjes’ zitten. Groen! lijkt de wind mee te hebben. Dankzij Ecolo. Maar ook omdat Groen! met een interessant programma rond duurzame economie recht in de roos schiet: het gaat over de economie van morgen en verzoent welvaart met ecologie. Bovendien lijkt Groen! daarmee minder een one issue party. Ook N-VA zit goed. Door hun communautaire beginselvastheid en verhaal over gemeenschapsvorming. Maar ook dankzij het fenomeen De Wever. De N-VA hoopt dat de peilingen straks kloppen en houdt zich koest. Stabiliseren en controleren is daar de boodschap. Geen stoere uitspraken doen, geen hetze creëren. Misschien winnen we zo geen kiezers bij, maar we moeten vooral die kiezers houden die we nu hebben, denken ze daar. Om de oud-kartel kiezers van CD&V terug te halen stelt N-VA zich zo gematigd mogelijk op. Dat hebben blijkbaar alle N-VA’ers die aan debatten deelnemen goed onthouden.

Ook SLP kan straks verbazen. Niet dat die partij daarmee over de kiesdrempel stapt, toch niet in elke kieskring, maar zelfs indien ze in de buurt komen is dat niet meer of minder dan een groot succes. SLP is voor zo’n kleine partij behoorlijk aanwezig en heeft via haar opvallende campagne haar ding kunnen doen. Ze hebben bij SLP ook wel iets interessants te vertellen. Van alle ‘kleintjes’ – al is in Vlaanderen het verschil tussen groot en klein zeer relatief – is PVDA+ misschien de meest sprekende factor. Met haar rode neuzen campagne valt ze sterk op: goedkoop kan dus ook trefzeker zijn. Haar voorzitter doet het tijdens debatten prima. PVDA+ zou wel eens de Vlaamse versie van de Nederlandse SP kunnen worden. Dit links-populisme geeft ook linkse kiezers de mogelijkheid om een foertstem tegen het systeem uit te spreken zonder op rechtse partijen te moeten stemmen. Voor velen is dat een aantrekkelijke gedachte. PVDA+ kan verrassen. Maar de kiesdrempel halen zou een wonder zijn.

Open VLD doet heel hard zijn best om de campagne te voorzien van nieuwe ideeën. Het lijkt alsof de Vlaamse liberalen een tapijtbombardement van voorstellen over de campagne strooien. Waarvoor dank. In veel debatten moet gereageerd worden op de voorzetten van Open VLD. Deze partij heeft een groot aandeel in het feit dat deze campagne toch ergens over gaat.
CD&V beweegt weinig, al kan daar volgende week nog verandering in komen. CD&V is voor een marktleider maar weinig aanwezig in de campagne. Het lijkt alsof ze daar zeggen: hebben wat we houden en hopen dat het blijft tot 7 juni. En dat wel eens een verstandige strategie kunnen zijn. Bovendien zijn de CD&V-kopstukken tijdens de campagne ook uitstekend: in Terzake 09 waren Peeters of Crevits de degelijkheid zelve.

SP.A voorziet dit weekend nog een grote manifestatie en zou daar met iets uitpakken. Daarmee wil die partij nog wat twijfelende kiezers binnenhalen. Daarvan zijn er steeds minder, maar voor de SP.A is elke stem cruciaal. Zo maakt het voor de interne rust veel uit of de partij boven of onder de 15% scoort. De SP.A is er nooit in geslaagd om goed in de campagne te komen. En schoot zichzelf een paar keer in de voet. Denk aan Vandenbroucke in Terzake 09 of Tobback in De Ochtend 09. Het tij nog keren is haast onmogelijk. De partij moet rekenen op de underdogstem van mensen die in moeilijke tijden toch liever de SP.A in een besparingsregering zien.

Vlaams Belang, vandaag ook nog een grote partij, moet op zwaar verlies rekenen. Om de gekende redenen. Omdat de partij het communautaire aan N-VA en CD&V is verloren en hun eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring geen indruk maakt, omdat het anti-politieke aan LDD is verloren, concentreren ze zich op het migrantenthema. Dat alvast in de campagne niet leeft. Om voor de straat ‘vuil’ genoeg te zijn zei Gerolf Annemans in Terzake 09 dat het VB het syndicaat van de inboorlingen is dat zich verzet tegen de komst van primitieven. Een ongemeen harde uitspraak die maar weinig ergernis los maakte. Het zegt veel over de tanende relevantie van het VB en de gewenning aan dergelijke uitspraken. Ook Dewinter koos eerder al met ‘de zak van Mohammed’ de oude vertrouwde racistische zekerheden. Het zijn uitspraken die enkel walging oproepen.

Zowat alle partijen zeggen in de vooraf- en achterafgesprekjes dat ze een goed gevoel hebben. Dat ze bij het bussen en op de markten voelen dat hun partij het goed zal doen of toch beter dan gevreesd. Misschien luisteren ze niet goed. Misschien weet u het nog niet. Nog één week en de eerste ronde op weg naar een nieuwe regering is voorbij.

Maar het lijkt erop dat de kleintjes toch een paar groten serieus de neus zullen zetten. Dat kunnen ze doen omdat de anti-politieke sfeer die er vandaag heerst vooral op rekening van de groten wordt geschreven.

De politiek is moe. We zijn de politiek moe.

lees ook