Recensent Yves Jansen bezocht de Museumnacht

De organisatoren van de Museumnacht in Antwerpen spreken van 30.000 bezoekers. En dat zijn er 7.500 minder dan vorig jaar. Opmerkelijk is wel dat de kleinere musea zeer gegeerd zijn en die kunnen die massale toeloop niet aan. De overvloed aan bezoekers bleek al meteen aan de Consciencebibliotheek, Museum Mayer van den Bergh en het Maagdenhuis. Rijen aan de ingang en ruim een halfuur file staan was niet ongebruikelijk.
Aan het Diamantmuseum was het nog erger: drie kwartier en wie uiteindelijk binnengeraakte zag niets omdat er altijd wel iemand voor een vitrinekast in de weg stond.

En dus noteerden we flink wat gemor op de benauwend warme pendelbussen van De Lijn: lange wachttijden, te veel bezoekers in de kleine musea, en geen of slechte informatie op de bussen.

De Museumnacht kraakt onder zijn succes. Voor volgend jaar smeekt dit om een vlottere en een meer doeltreffende organisatie.

Vaste waarde lokt veel volk

Uiteindelijk lieten we ons na een tochtje sightseeing door de pendelbus afzetten aan het Museum voor Schone Kunsten (archieffoto): wat een verademing. Honderden mensen liepen er kriskras door de zalen, en de grote publiekstrekker was het "Portret van predikant Eleazar Swalmius", het pas ontdekte schilderij van Rembrandt.
En om elf uur stond Nico Van Hout, conservator oude kunst van het museum, nog steeds met geestdrift en luide stem het verhaal achter het prachtige doek te vertellen aan een grote schare, aandachtige bezoekers.

In een gelijkvloerse grote zaal hingen er maar twee schilderijen: Constant Permeke en Rik Wouters. Slechts weinige bezoekers gingen zitten om te luisteren naar de soundscape die niet live werd uitgevoerd maar van een cd kwam. En dat vonden we jammer.

Omstreeks middernacht werd er een grandioze apotheose voorspeld in het Museum voor Schone Kunsten, maar we kregen iets over elf een sms dat het mooie volk samenstroomde voor en in het Museum voor Fotografie.

Feest bij de fotografen

Dat lieten we ons geen tweemaal vertellen. En ja hoor, daar was ambiance. Buiten op de ruime stoep zagen we veel schoon en jong volk dat met het glas in de hand de zwoele avond maar al te graag wilde trotseren.
Onder de nieuwe leiding van Pool Andries blijft het museum een gewaardeerde attractie op hoog niveau. Op de vierde verdieping is er de tentoonstelling "Bagdhad calling/ Why mister, why?" van Geert van Kesteren. De Nederlandse fotograaf is bijna zeven jaar intens bezig met het drama Irak. Hij maakte als fotograaf embedded (steeds opererend binnen en beschermd door het Amerikaanse leger) een massa opnames van de oorlog en de leefomstandigheden van de zwaar geteisterde Irakese bevolking.
Aan deze pakkende foto’s heeft hij afdrukken toegevoegd van het leven van de vier miljoen Irakese vluchtelingen in de omringende landen. Zij maakten opnames met alles wat ze maar hadden: gsm, cam op chat etcetera. Het is een schokkende tentoonstelling waar ook vreugde te zien is. Wij zullen nooit deze ene foto vergeten: de bezorgde, hulpeloze blik van de jonge moeder en rond haar vier kindjes die opgetogen haast uitgelaten naar de fotograaf glimlachen. Het verschil tussen de vernielde illusie van mama en de misschien wat naïeve hoop van de kindjes.

En wij schrijven dit niet met sarcasme: "oorlog en oproer brengen ons boeiende en steengoede foto’s”. Deze mooie verzameling is één lange schreeuw voor politieke, ethische en menselijke rechtvaardigheid.

Eén verdieping lager palmen acht jonge fotografen uit het Verenigd Koninkrijk de grote ruimte in met het thema “ Theaters of the real“ ( “Theaters van het echte, het onvervalste”). En die titel is een understatement. De meeste foto’s zijn in scène gezet maar de fotografen hadden slechts één bedoeling: een scherp beeld te geven van de sociale werkelijkheid. En daar zijn ze allen in geslaagd.

Te midden van al die fotografische, sociale ellende stond er een fotoset opgebouwd annex een lange schraag met ontelbare kleren, pruiken en accessoires die allemaal verwezen naar het leven van de spion.

Wij hebben heel veel grappige foto’s zien maken door Studio Spy Jacky. En we hebben ook knotsgekke verklede jongeren zien schateren als ze de foto’s op een display zagen. Gebruik het museum als creatief, participerend platform en succes gegarandeerd.

En toen was het al ruim over middernacht. We wilden nog naar het Middelheimmuseum en het Zilvermuseum Sterckshof, twee musea die voor het eerst deelnamen aan de Museumnacht, maar een koel glas lokte ons naar het terras van het fotografiemuseum.

Yves Jansen