"Miserie is er, in elk geval"

Politicoloog Carl Devos laat elke zaterdag zijn licht schijnen op het reilen en zeilen in de Belgische politiek.
Op dinsdag 23 september 2008 gaf Kris Peeters het openingscollege politicologie aan de Gentse Universiteit. Hij vertelde er hoe hij de Franstaligen tot een grote staatshervorming zou brengen: zoals hij ook de Nederlanders ervan had overtuigd dat ze een belang hadden bij de oplossing van de voor Vlaanderen belangrijke knelpunten.

Peeters was trots op zijn koopmanskunsten waarmee hij de Nederlanders zo ver had gekregen om verschillende oude problemen op te lossen. Diezelfde kunsten zouden tot succes in een communautaire dialoog leiden. Waarvoor hij trouwens, hamerde hij hard op de pupiter, garanties had. Hij verbond er zijn persoonlijk lot aan. We kennen de trieste uitkomst van de communautaire dialoog. De mislukking kost Vlaanderen ontplooiingskansen. Het volk vergaf Peeters, die evenwel geen politieke superman bleek te zijn.

Politicus zoals een ander

Deze week bleek dat ook de Nederlanders alweer een argument gevonden hebben om Vlaanderen de uitdieping van de Schelde te ontzeggen. Het koopmanschap van Peeters heeft de Nederlanders niet overtuigd. Op dat domein zijn ze zelden te kloppen. Dat kost Antwerpen en Vlaanderen ontplooiingskansen.

Peeters loopt de marathon van New York, speelt volleybal en was floretschermer, beklimt de Mont Blanc, doet aan valschermspringen, fietst vlot de Ronde van Vlaanderen voor amateurs, loopt de Dodentocht en wil straks naar de kwarttriatlon en de Aconcagua (6.962 m) beklimming. Deze Minister-President lijkt wel opgetrokken uit succes en volharding.

Peeters is onmiskenbaar een goed bestuurder, maar de Franstaligen en de Nederlanders tonen aan dat hij een politicus zoals een ander is. Een die straks de sluiting van Opel Antwerpen niet kan tegenhouden.

Vrouwe Justitia uit balans

Maar elders was de imagoschade oneindig veel groter. De averij die het Belgisch bestel deze week alweer opliep is zeer vernietigend. De overheid heeft vele kerntaken, enkele daarvan zijn uiterst cruciaal. Zoals de correcte inning van belastingen en het spreken van recht.

De fiscus is al een decennium een waar rampgebied. De man die ter zake al jaren zijn onkunde en onwil etaleert, Didier Reynders, blijft er ongemoeid zitten. Dat er bij justitie een en ander misloopt is een understatement. De recente gevangenisontsnappingen zullen het lage vertrouwen van de burgers in justitie geen goed doen. Een staat waarin de burgers justitie niet vertrouwen heeft een groot probleem. Zeker als die staat al met een tekort aan legitimiteit sukkelt.

Als het klopt is het hallucinante verhaal over corruptie bij het gerecht ronduit wraakroepend. Maar ook als het niet klopt, en dus wellicht onderdeel is van een oorlog binnen justitie en tussen justitie en politie, dan is het nog wraakroepend. In elk geval is er miserie. Dat een advocaat, Robert Peeters, de vonnissen van de voorzitster van de belangrijke Brusselse handelsrechtbank zou geschreven hebben is een bijzonder erge aantijging. Dat andere topmagistraten, een advocaat-generaal en een raadsheer bij het Brussels hof van beroep, haar de hand boven het hoofd hielden en alles in de doofpot wilden steken, waardoor de politiespeurders niet anders konden dan de minster van Justitie om hulp vragen, is zo nog erger.

De geblinddoekte vrouwe justitia lijkt helemaal uit balans en van haar voetstuk te vallen. Waar ze eigenlijk al een hele tijd niet meer op stond.

Als het waar is wat de beschuldigde advocaat zegt, namelijk dat het om een wraakactie gaat van politiebaas Audenaert die bevriend is met mensen die door advocaat Peeters geld verloren hebben, en dus om een persoonlijke afrekening, dan wordt de top van de federale gerechtelijke politie in Brussel gereduceerd tot een schurk.

Als die verhalen kloppen is dat bijzonder erg. Indien niet, dan is het feit dat ze gelanceerd worden al bijna even schadelijk. In elk geval moeten ze tot op de bodem onderzocht worden, snel maar vooral grondig, zodat we weten in welke verrottingsstaat delen van het gerechtelijk apparaat zich bevinden.

Pijnlijk typerend deze week waren de beelden van een waterlek dat in de kelders van het Brusselse justitiepaleis belangrijke dossiers vernietigde. Terwijl de camera’s draaiden stonden ze erbij en keken ze erna. Ondertussen sijpelden de bewijzen weg…

Hoog springen is nodig

Hoe kunnen burgers nog vertrouwen hebben in parket en rechters? En eventueel in de gerechtelijke politie? Al gaat het maar om individuen, deze zaak straalt af op het hele apparaat. En op het weefsel van de Belgische staat.

Vergeleken met die miserie zijn de ontsnapte gevangenen maar klein bier. Vergeleken met de geloofwaardigheidscrisis van het Belgisch bestel is het Belgisch overheidstekort een lachertje.

Niet alles ‘is rotten in the state of Belgium’. Maar je moet stilaan hoog willen springen om boven de puinhoop uit te kijken. Velen doen geen moeite meer.

Carl Devos