"Inglourious basterds" overtuigt niet helemaal

Een ekster van een regisseur. Iemand die de geschiedenis van de cinema plundert om zijn eigen films te maken. Een cineast die liever oppervlakkige hippe dingen draait dan te proberen om dieper te graven. Waarschijnlijk zal Quentin Tarantino nooit van zijn reputatie af geraken. In "Inglourious basterds" doet hij ook geen moeite om zich van een andere kant te laten zien.
Zijn ode aan de spaghettiwestern, gepresenteerd via een verhaal dat zich afspeelt in de Tweede Wereldoorlog. Quentin Tarantino verbergt hoegenaamd niet wat hij met "Inglourious basterds" in gedachten had. Hij zou echter zichzelf niet zijn als hij het daarbij liet.
De eerste twee hoofdstukken in de film brengen inderdaad uitgebreid hulde aan het werk van spaghettikeizer Sergio Leone. "Once upon a time in occupied France" titelt Tarantino, een forse knipoog naar Leone’s meesterwerk "Once upon a time in the West".

Bij hoofdstuk 3 schakelt de cineast echter over naar een hommage aan de vroege Franse film, in hoofdstuk 4 bevinden we ons plots in het "Guys on a mission"-genre en de finale duwt ons in een territorium dat we enkel kunnen omschrijven als Tarantino. Bij andere regisseurs zou die liefde voor de filmgeschiedenis (of huldezucht, als u minder goed gezind bent) snel op de zenuwen werken, maar QT blijft een geval apart.

"Verbluffende demonstratie van pure cinema"

Hoezeer de openingsscène bijvoorbeeld ook naar Leone verwijst, je kan er niet omheen dat het 15 minuten durende bezoek van de vermaarde nazi-kolonel (en Jodenjager) Hans Landa aan een Franse boer een verbluffende demonstratie van pure cinema is.

In dat kwartier gaat spanning over in humor en weer terug zonder dat de hand van de schrijver een moment voelbaar is. Het heeft veel te maken met de geweldige (en terecht bekroonde) vertolking van Christoph Waltz als Landa, maar het is vooral Tarantino die de pluim op de hoed mag steken.

Waarom geen missie die wel steek houdt?

Als "Inglourious basterds" finaal niet het niveau van "Pulp fiction" haalt, is het omdat Tarantino moeite heeft om op peil te blijven. Zijn oorlogsavontuur is heerlijk entertainment en het blijft zeker niet bij die ene briljante scène maar al te vaak voel je de soufflé wat in elkaar zakken.
Je kunt je bijvoorbeeld afvragen of "Inglourious basterds" niet nog een stuk sterker was geweest als Tarantino een missie had bedacht die wel degelijk steek hield. Het idee voor een première van een nieuwe Duitse propagandafilm in bezet Parijs waar de hele nazitop op aanwezig is, lijkt misschien wel een interessante metafoor maar je zit niet bepaald bloednerveus te duimen dat de Basterds (een team wraakzuchtige Joods-Amerikaanse soldaten) het zullen halen.

Begrijp me niet verkeerd: Tarantino’s liefde voor het medium is aanstekelijk en een plezier om te aanschouwen. Je voelt ook dat hij iets probeert te zeggen met zijn speelse script (over taal, over film, over communicatie). Maar het zou fijn zijn om ook eens echt te kunnen meeleven met zijn personages, iets wat al sinds "Jackie Brown" niet meer het geval is.

Ruben Nollet

Inglourious basterds (VS, Dui)

regie: Quentin Tarantino
met: Brad Pitt, Diane Kruger, Eli Roth, Mike Myers
release: woensdag 19 augustus