Stembureaus in Afghanistan gesloten

In Afghanistan zijn de stembureaus voor de presidentsverkiezingen gesloten. 17 miljoen Afghanen moesten een nieuwe president kiezen. Het wordt uitkijken naar de score van president Hamid Karzai. De verwachte golf van geweld bleef gelukkig uit.
De stembureaus bleven een uur langer open dan gepland om zo iedereen de kans te geven om te gaan stemmen. Over de opkomst zijn nog geen officiële gegevens bekendgemaakt, maar die zou volgens waarnemers al bij al nog meevallen. Het is de tweede keer dat de Afghanen een president kiezen sinds de Amerikaanse invasie en de omverwerping van het fundamentalistische talibanregime.
Er zijn 41 kandidaten, maar huidig president Hamid Karzai (foto) geldt als favoriet. Het is niet zeker of hij de helft van de stemmen zal halen, als dat niet zo is, komt er een tweede stemronde. Volgens de peilingen zou Karzai stranden op 45 procent.
Karzai werd staatshoofd in 2001. Hij werd toen aangeduid om een interimregering te leiden. Drie jaar later werd hij herkozen als president met meer dan 55 procent van de stemmen. De Afghaanse president is voorstander van de internationale troepenmacht in zijn land, maar heeft zich in het verleden al meermaals kritisch uitgelaten over geallieerde luchtaanvallen die veel burgerslachtoffers maken. Hij krijgt nogal wat kritiek wegens corruptie en wordt gesteund door de omstreden krijgsheer Abdul Rashid Dostum.

Een serieuze tegenkandidaat

Karzai riep zijn landgenoten op om massaal te gaan stemmen. "Ik roep mijn waarde landgenoten op hun stem uit te brengen en te beslissen over de toekomst", zei hij nadat hij zijn stem had uitgebracht. Vooral in het onrustige zuiden zijn er niet zo veel kiezers komen opdagen uit vrees slachtoffer te worden van aanvallen van de taliban.

De president heeft niet echt veel te duchten tegenkandidaten. Voormalig minister van Buitenlandse Zaken Abdullah Abdullah geldt als belangrijkste oppositiekandidaat. De peilingen geven hem zo'n 25 procent. Abdullah Abdullah wil naar eigen zeggen de corruptie in het land aanpakken met de hulp van de internationale troepen en is bereid te praten met alle groepen die bereid zijn de wapens neer te leggen. Dat laatste geldt niet voor talibanleider Mullah Omar en krijgsheer Gulbuddin Hekmatyar.

Parlementslid en voormalig minister Ramazan Bashardost is mogelijk een niet onbelangrijk figuur in de kiesstrijd. Hij werpt zich vooral op als man van de armen en geniet grote populariteit in de hoofdstad Kaboel.

Golf van geweld bleef uit

De aanloop naar de verkiezingen is bijzonder bloedig geweest. De taliban hebben talloze aanslagen gepleegd en aanvallen uitgevoerd om de stembusgang in de war te sturen. Daarbij zijn tientallen doden gevallen. Vanmorgen zijn alweer enkele aanslagen gepleegd. In het noorden van Afghanistan bestormden talibanmilitanten enkele stembureaus, maar acht van hen werden gedood in gevechten met de politie. Twee rebellen kwamen in Kaboel om het leven bij een schietpartij met de politie. In heel het land kwamen vandaag minstens 26 burgers en veiligheidsagenten om het leven. Ongeveer evenveel rebellen werden gedood.
Toch bleef de verwachte golf van geweld uit. Gevreesd werd dat de taliban alles uit de kast zou halen om de stembusslag te verhinderen. Zo ging het gerucht dat in Kaboel meer dan 20 zelfmoordterroristen zich schuil hielden om zich op de verkiezingsdag op te blazen. Gelukkig bleef het relatief rustig in de straten van Kaboel. De Afghaanse regering had de pers gevraagd om niet te berichten over mogelijk geweld, omdat dat de kiezer zou afschrikken.

Voorlopig lijkt het dat veel kiezers zich niet hebben laten afschrikken en besloten hebben hun stem uit te brengen. NAVO-secretaris-generaal Anders Fogh Rasmussen noemt het feit dat de verkiezingen hebben plaatsgevonden "bemoedigend". De Deen heeft van Afghanistan een prioriteit gemaakt.

Gigantische uitdagingen

Wie van de meer dan 40 kandidaten het uiteindelijk ook haalt, hij staat in elk geval voor grote uitdagingen. Nadat de taliban in 2001 van de macht werden verdreven, ontving de Afghaanse regering zo'n 23 miljard dollar buitenlandse hulp en steun. Maar corruptie in het land blijft welig tieren en grote delen van het land blijven te onveilig voor hulporganisaties. Het omvormen naar een democratie op westerse leest geschoeid bleek veel minder evident dan gedacht. Bovendien wint de opstandige taliban steeds meer aan invloed en macht.
Hoewel het onwaarschijnlijk is dat de taliban het land opnieuw in handen krijgen, blijven ze hardnekkig weerstand bieden in het zuiden en in het westen van het land. Bij gevechten tussen NAVO-troepen en talibanopstandelingen zijn dit jaar alleen al meer dan 1.000 onschuldige burgers gevallen. Veel Afghanen beschouwen de buitenlandse troepen als een bezettingsmacht. Intussen is de Afghaanse opiumproductie sterk gestegen, zonder dat de regering van Karzai ingrijpt. Volgens geruchten zou zijn broer een belangrijke drugshandel leiden.

Ondanks al zijn beperkingen blijft het Westen en vooral de VS Karzai steunen. Voorlopig lijkt de minzame Pathaan de enige persoon die in staat is om een gevoel van eenheid te creëren in het etnisch complexe land. Als hij -of zijn opvolger- in staat blijkt om een ietwat degelijke regering op poten zetten en de taliban enigszins klein kan worden gehouden door de NAVO-soldaten en Afghaanse strijdkrachten, bestaat er een kans dat het land een einde kan maken aan decennia van chaos en verscheuring. Maar voorlopig lijkt de situatie niet in die richting te evolueren.