Kiezen de Ieren nu eieren voor hun geld?

Voor de vierde keer sinds 2001 houdt een Iers referendum over Europa de Europese Unie in de ban. Deze keer mogen de Ieren zich voor de tweede maal uitspreken over het Verdrag van Lissabon. Als we de peilingen mogen geloven, zal een meerderheid nu "ja" stemmen.

Het Ierse "nee" van vorig jaar deed denken aan het "nee" van 2001 tegen het Verdrag van Nice. Ierland was toen de enige lidstaat die tegenstemde, maar een jaar later herzagen de Ieren hun mening. Daarvoor hadden ze enkele vage toezeggingen gekregen, zonder dat er een letter aan het Verdrag van Nice was veranderd.

Ook nu is er niets veranderd aan de tekst van het Verdrag van Lissabon. Dat kon niet omdat het ratificatieproces anders in alle lidstaten had moeten worden overgedaan.

De Ierse premier Brian Cowen (foto) kreeg van zijn Europese collega's wel de toezegging dat de bepalingen van de Ierse grondwet over recht op leven, onderwijs en bescherming van het gezin niet zouden worden aangetast.

Ierland is van oudsher een erg katholiek land waar de kerk ook vandaag nog erg veel in de pap te brokken heeft. Zo is de militante katholieke actiegroep tegen Europa omdat die abortus in Ierland weer mogelijk zou maken. Door de Europese toezeggingen aan premier Cowen lijkt die vrees nu ontkracht.

De Ierse bisschoppenconferentie heeft nu laten weten dat de gelovigen zonder enig probleem "ja" of "nee" kunnen zeggen tegen Lissabon. De "Ierse identiteit" blijft onaangetast.

De Keltische tijger is aan lager wal geraakt

De economische crisis, die Ierland erg zwaar heeft getroffen, is ironisch genoeg een goede zaak voor het ja-kamp. Het is mede dankzij de Europese Centrale Bank en de euro dat het Ierse banksysteem niet is gekapseisd, zoals dat wel is gebeurd in IJsland. De ECB heeft 120 miljard euro in de Ierse banken gepompt.

De Europese Unie heeft Ierland trouwens veel goeds gebracht. Sinds het land in 1973 lid werd van de EU, kwam de Keltische Tijger tot leven. De economie groeide spectaculair en grote delen van het land werden de 20e eeuw binnengeloodst. Ierland werd ook een immigratieland: op een bepaald moment waren er zelfs 200.000 Polen in het groene Eire, dat zelf slechts 4,2 miljoen inwoners telt.

Maar net als in de Verenigde Staten barstte de zeepbel uiteen toen de hoge huizenprijzen in elkaar stortten. Ierland kreeg de volle lading van de recessie. Dit jaar zal het bruto binnenlands product mogelijk met 5 procent dalen en zal het overheidstekort meer dan 10 procent van dat bbp bedragen. Ook de werkloosheid piekt - 11,7 procent van de beroepsbevolking - en de meeste immigranten hebben het land intussen weer verlaten. De Keltische Tijger lijkt uitgeteld.

Het is dankzij de Europese paraplu dat erger kon worden voorkomen. Veelbetekenend is dat Michael O'Leary (foto) volop campagne voert voor het ja-kamp. Nochtans staat de topman van Ryanair niet bepaald bekend als de beste vriend van de Europese Commissie.

Door de economische rampspoed kan Europa ongewijfeld op meer sympathie rekenen bij de Ieren. Volgens Charles McCreevy, de Ierse eurocommissaris, zou nog eens nee zeggen "onverantwoorde poker" zijn.

Toch blijven veel Ieren wantrouwig tegenover Europa. Veel vissers bijvoorbeeld hebben hun inkomen drastisch zien slinken door strenge vangstquota en door het feit dat ook boten uit andere EU-landen in de Ierse wateren mogen komen vissen. Toch lijkt "ja" iets meer de wind in de zeilen te hebben.

Rik Arnoudt

lees ook