Iran laat controle nieuwe kernfabriek toe

Op 25 oktober mogen controleurs van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) de nieuwe Iraanse uraniumfabriek nabij Qomm onderzoeken. Dat heeft Iran beloofd tijdens het bezoek van IAEA-topman Mohammed ElBaradei.

De voorbije maanden waren de spanningen rond het Iraanse kernprogramma opnieuw fors opgelopen na uitspraken van president Mahmoud Ahmadinejad over de holocaust.

Vorige week stegen de spanningen weer naar een climax toen uitlekte dat Iran in het geheim een ondergrondse fabriek voor de verrijking van uranium bouwt nabij de heilige stad Qomm.

De westerse landen spraken opnieuw over sancties en ook Rusland en China toonden zich plots ongerust over de Iraanse plannen.

Enkele dagen geleden leek Iran dan weer in te binden tijdens een onderhandelingsronde met de Verenigde Naties in Genève. Nu heeft Iran dus beloofd dat onderzoekers van het IAEA de nieuwe installatie nabij Qomm mogen onderzoeken.

Uitrit uit de crisis?

Voor IAEA-topman Mohammed ElBaradei betekent de Iraanse toelating voor controle "een belangrijke stap weg van de huidige confrontatie".

Op 19 oktober komen de vertegenwoordigers van Iran en van de belangrijkste VN-landen opnieuw bijeen in Genève. Een optie is het opwerken van brandstof voor kerncentrales buiten Iran om er voor te zorgen dat dat materiaal niet gebruikt kan worden in kernwapens.

Iran ontkent dat het werkt aan kernwapens en zegt dat het het recht heeft om atoomenergie te ontwikkelen. In een recente toespraak leek VS-president Barack Obama daar begrip voor te hebben. De Iraanse leiders aarzelen blijkbaar ook om de uitgestoken hand van Obama te weigeren.

Anderzijds heeft Iran zich de voorbije weken weer erg assertief getoond met het testen van nieuwe langeafstandsraketten. Toch  volgt op dat stoer doen vaak ook een terugplooien op diplomatie. 

De kerncrisis is niet los te zien van de interne politieke crisis in Iran. De gematigde oppositie legt zich daar niet neer bij de omstreden herverkiezingen van Ahmadinejad  en voor het eerst sinds de revolutie van '79 wordt het islamitische regime op grote schaal in vraag gesteld.