Reflectie over macht en onmacht van de verbeelding

Er wordt soms gezegd dat (bepaalde) regisseurs keer op keer dezelfde film maken. Dat geldt dan in ieder geval niet voor de Franse veteraan Alain Resnais (°1922), die wereldberoemd werd met even ernstige als artistieke "auteursfilms", zoals "Hiroshima mon amour" en "L'année dernière à Marienbad", maar die ons daarnaast ook kon verrassen én verblijden met speelse muzikale komedies, zoals "On connaît la chanson" en "Pas sur la bouche", misdaadthrillers zoals "Stavisky" of een hoogstaand nostalgisch drama zoals "Providence".

Met zijn nieuwste film "Les herbes folles", waarvoor hij zich liet inspireren door de roman "L’incident" van de Franse schrijver Christian Gailly, verbaast hij de kijker opnieuw met een even vreemde als vrolijke, even absurde als kleurrijke romantische komedie, die op geen enkel moment laat vermoeden dat de regisseur inmiddels al 87 jaar is geworden.

Het incident, waar de roman uit 1996 zijn titel aan ontleende, is de diefstal van een handtas. Het slachtoffer is tandarts Marguerite (rol van Sabine Azéma), een onafhankelijke en kleurrijk uitgedoste vrouw. Haar portefeuille wordt even later (zonder geld uiteraard) teruggevonden in een ondergrondse parkeergarage.

De eerlijke vinder is Georges (rol van André Dussolier), een man van middelbare leeftijd, die in eerste instantie de portefeuille naar een politiekantoor brengt. Maar omdat hij vindt dat de agent van dienst (rol van Mathieu Amalric) niet voldoende belangstelling aan de dag legt, beslist hij de vrouw dan maar zelf op te zoeken.

Fluitje van een cent, zou men zo denken. Maar niet zo voor Georges, die over een rijk fantasieleven blijkt te beschikken, maar daar zelf bijzonder onrustig en onzeker van wordt. Onder meer het feit dat zich in die portefeuille ook het vliegbrevet van Marguerite bevindt, prikkelt zijn verbeelding.

Een typisch voorbeeldje van de vreemde fantasiewereld van Georges is dat hij zich voorstelt dat de vrouw, als hij haar de gestolen portefeuille zal terugbezorgen, misschien wel halsoverkop verliefd zal worden op hem. Maar tegelijk twijfelt hij of hij dat een aangenaam dan wel angstaanjagend vooruitzicht moet vinden. Als dat dan niet het geval blijkt, wordt Georges ronduit boos en begint hij Marguerite zowaar te stalken.

Ode aan de verbeelding

Er gebeurt natuurlijk nog veel meer, maar dit ene voorbeeld geeft toch al een goed idee van de verrassende verhaalsprongen en onverwachte wendingen die de kijker van deze freewheelende film mag verwachten.

"Les herbes folles" kan gerust gezien worden als een speelse en lichtvoetige reflectie over de macht en onmacht van de verbeelding en de hilarische absurditeit van het leven. Grappig zijn ook de commentaarstemmen van beide hoofdpersonages, waarbij ze zich bepaalde zaken verbeelden, terwijl ze op hetzelfde moment net het tegenovergestelde doen.

De titel verwijst naar de koppige grassprietjes, die men in de barsten van het asfalt of tussen de voegen van de straatstenen kan zien opbloeien. In Cannes, waar "Les herbes folles" dit jaar in competitie werd voorgesteld, kreeg Alain Resnais terecht een Prix Spécial "voor zijn hele carrière en zijn uitzonderlijke bijdrage aan de filmgeschiedenis".

Jan Temmerman

Les herbes folles (Fra/Ita)

regie Alain Resnais
met André Dussollier, Sabine Azéma, Emmanuelle Devos, Anne Consigny, Michel Vuillermoz, Mathieu Amalric, Roger Pierre
release woensdag 4 november 2009