"Een voorbeeld voor Kopenhagen"

De opname van CO2 staat hoog op de agenda op de klimaattop van Kopenhagen. Maar waar kan het geld dat daarvoor vrij komt het beste aan besteed worden? Dieter Van den Broeck, een Vlaming die een groot klimaatproject coördineert in Zuid-Afrika, heeft het antwoord: ,,Plant niet alleen maar bomen in Afrika om daarmee de CO2-uitstoot in eigen land af te kopen, maar zoek naar projecten die ook lokaal iets toevoegen en de natuur herstellen.”

Dieter Van den Broeck (30, kleine foto), is opgegroeid in Merksem. Hij studeerde Natuur en Bosbeheer aan de Universiteit van Wageningen in Nederland en trok vervolgens naar Zuid-Afrika, om zich fulltime met het project "PRESENCE" bezig te houden. Het project wil de gortdroge Baviaanskloof weer nieuw leven in blazen. De prachtige bergpas tussen Kaapstad en Port Elizabeth, - tevens Werelderfgoed - , is in de laatste jaren compleet uitgedroogd, mede door de klimaatverandering.

Van den Broeck zoekt samen met Nederlandse en Zuid-Afrikaanse universiteiten, landeigenaren en enkele ngo’s naar oplossingen waar iedereen in de Baviaanskloof op termijn beter van wordt. De boeren, die door de droogte onbruikbare landbouwgrond hebben, wil hij een nieuwe toekomst geven door ze speciale bomen te laten planten die heel veel CO2 uit de lucht nemen, spekbomen.

De CO2-opname is op termijn geld waard, voorspelt Van den Broeck. ,,Nu is het nog moeilijk omdat het een heel bureaucratisch proces is om een officieel keurmerk te krijgen. Maar hopelijk versoepelt Kopenhagen deze regels. Dan kunnen landen die te veel CO2 uitstoten hier investeren, ten gunste van hun eigen CO2-reductie.” De boeren, die de grond vaak al hadden afgeschreven, hebben wellicht een alternatieve inkomstenbron in de nabije toekomst.
 

Water beter beheren

Ook moet door middel van slim en efficiënt watermanagement het gebied beter geïrrigeerd worden.

De regenval is door de klimaatverandering in het gebied ontzettend onvoorspelbaar geworden. Soms regent het twee maanden niet, soms valt er in drie dagen net zoveel als gemiddeld in een jaar. Door middel van kleine dammetjes probeert het project het regenwater langer vast te houden en gelijkmatiger te verdelen over het gebied.

En er is nog meer. Want bij alle werkzaamheden maakt het project gebruik van lokale mensen (foto). De kleurlingengemeenschap in de Baviaanskloof is grotendeels werkeloos. Velen werkten op het land van de boeren, maar omdat die hun land zagen verdrogen verloren velen hun baan. Nu worden deze mensen ingezet om de spekbomen te planten.

Win-win-win-win-situatie

Een win-win-win-win-situatie, volgens Van den Broeck. Het project schept nieuwe werkgelegenheid, maakt de gortdroge grond weer bruikbaar en moet de boeren in de toekomst een alternatief inkomen bieden. ,,De inkomsten die het gebied straks krijgt uit CO2-emissiehandel dienen vooral als kruiwagen om de lokale problemen hier op te lossen”, zegt Van den Broeck. ,,En tegelijk wordt ook het wereldwijde probleem van de opwarming van de aarde aangepakt.”

Van den Broeck wijst er op dat dit wat hem betreft als voorbeeld dient voor de toekomst. ,,Alleen maar bomen planten in Afrika om daarmee de CO2-uitstoot in eigen land af te kopen is geen langetermijnoplossing.”

Zijn boodschap aan Kopenhagen is duidelijk. ,,Zoek naar dit soort projecten. Zorg dat ook de lokale gemeenschap iets heeft aan de investering in CO2-opname en dat de natuur zich herstelt. Dan is het pas echt duurzaam.”

Links

Bij het project PRESENCE zijn de volgende partijen actief. Op hun websites is meer informatie over het project in de Baviaanskloof te vinden.
• LivingLands -  http://www.livinglandscapes.co.za/ 
• Gamtoos irrigation Board http://www.gamtooswater.net/ 
• Department of Water Affairs – Working for Water/Woodlands - http://www.dwaf.gov.za/wfw/
• Ministerie Landbouw, Natuur en Visserij in Nederland – Water for Food & Ecosystems http://www.minlnv.nl/portal/page?_pageid=116,1&_dad=portal&_schema=PORTAL
• South African National Biodiversity Institute – Working for Wetlands- http://wetlands.sanbi.org/
• Eastern Cape Parks - http://www.ecparks.co.za/parks-reserves/baviaanskloof/index.html
• Rhodes University – http://oldwww2.ru.ac.za/academic/departments/environsci/
• Wageningen University & Alterra - http://www.wur.nl/NL/
• CSIR- http://www.csir.co.za/
• DLR - http://www.dlr.de/
• EarthCollective - earthcollective.net/
• Terrapi - http://www.terrapi.org/ 
• Restoration Research Group - www.r3g.co.za/

Tim de Wit