"Enige overlevende" Japanse kernbommen overleden

In Japan is Tsutomu Yamaguchi op 93-jarige leeftijd overleden. Yamaguchi was de enige officieel erkende overlevende van zowel de kernbom op Hiroshima als die op Nagasaki in 1945. Hij stierf aan maagkanker.

De tragische gebeurtenissen in augustus 1945 kunnen voor Tsutomu Yamaguchi misschien het best als brute pech worden omschreven. Yamaguchi, afkomstig uit Nagasaki, was op 6 augustus 1945 in Hiroshima op zakenreis voor zijn scheepvaartbedrijf. Net op dat moment dropte een Amerikaanse bommenwerper een nucleaire bom op de stad. Yamaguchi overleefde de bomaanval, maar liep ernstige brandwonden op op zijn bovenlichaam en bracht de nacht in het ziekenhuis door.

Na de ontploffing in Hiroshima keerde Yamaguchi terug naar zijn thuisstad Nagasaki, zo'n 300 kilometer ten zuidwesten van Hiroshima. Op 9 augustus, drie dagen na de eerste nucleaire bom, lieten de Amerikanen een tweede kernbom vallen, deze keer op Nagasaki. Zes dagen na de tweede bom, op 15 augustus 1945, gaf Japan zich over.

Japan is het enige land dat ooit met een kernbom werd aangevallen. In Hiroshima werden ongeveer 140.000 mensen gedood, in Nagasaki kwamen 70.000 mensen om het leven. Ongeveer 260.000 mensen overleefden de aanvallen.

Hoewel hij niet de enige zou zijn geweest die beide kernaanvallen overleefd had, was Yamaguchi de enige over wie de Japanse regering officieel erkend heeft dat hij in beide steden aanwezig was op het moment van de bomaanvallen.

Onmiddellijk na de oorlog werkte Yamaguchi, ironisch genoeg, als tolk voor het Amerikaanse leger in Nagasaki. Later ging hij aan de slag als leraar op een basisschool.

Yamaguchi gaf op latere leeftijd geregeld lezingen over zijn ervaringen als een overlevende van een kernbomaanval. "Mijn dubbele bestraling is een officieel overheidsrecord", liet hij vorig jaar in een Japanse krant optekenen. "Ik kan de jongere generatie zelfs na mijn dood de verschrikkelijke geschiedenis van de kernaanvallen vertellen."

Hij sprak steevast de hoop uit dat dergelijke wapens uit de wereld verbannen zouden worden. Hij schreef ook boeken en zelfs liedjes over wat hij had meegemaakt. In 2006 sprak hij ook de Verenigde Naties toe. "Een gewaardeerde verteller is verloren gegaan", schreef de burgemeester van Nagasaki op de website van de stad.

Bezoek van James Cameron

Vorige maand kreeg Yamaguchi in het ziekenhuis nog bezoek van de Amerikaanse cineast James Cameron, bekend van "Titanic" en "Avatar", de film die momenteel in de zalen loopt. Naar verluidt zou Cameron van plan zijn om een film te maken over de twee kernaanvallen op Japan.

Yamaguchi stierf maandag aan maagkanker. Verscheidene overlevenden van de kernbomaanvallen kregen op latere leeftijd met ziektes als kanker en leveraandoeningen te maken, door de blootstelling aan de nucleaire straling. De Japanse regering vergoedt erkende slachtoffers van de aanvallen met een maandelijkse uitkering, gratis medische onderzoeken en betaalt de begrafeniskosten terug.