De eeuwige marathon van Erich Segal

De ene dode is de andere niet. Politici, schrijvers, zangers, filmsterren en atleten halen wel de pers wanneer ze heengaan, maar niet iedereen krijgt een even groot afscheid. Lukas De Vos geeft de vergeten doden alsnog de in memoriam die ze verdienen.

Erich Segal, Amerikaans schrijver, scenarist en classicus (New York, 16/6/1937 - Londen, 17/1/2010)

Niks larmoyanter dan doodgaan. Een tranendal zonder weerga als er maar een ongeneeslijke ziekte bijhoort, en een klassendrama. De Boeketreeksen leven ervan, de fotoromans, de feuilletons als Thuis, Neighbours of Peyton Place. Het dient gezegd: Erich Segal leefde naar de verwachtingen die zijn eigen personages geschapen hadden. Stierf vooral, aan een simpele hartaanval, na ruim een kwarteeuw opboksen tegen de ziekte van Parkinson.

Segal leefde bij de gratie van een onverwachte invalbeurt. Hij kwam koud van de bank en scoorde onmiddellijk. Dat niveau haalde hij later nooit meer. Segal was 32, gesausd in toneel en filmscripts, toen hij op aanraden van zijn literair agent een onverkoopbaar scenario als flutromannetje van amper 130 bladzijden uitbracht in 1970. Meer tijd dan een kleine kerstvakantie had hij ook niet in het schrijven gestoken.

Maar toen Ali McGraw (een fel wijf destijds, met oogverblindende rollen in "A Lovely Way to Die", 1968, en "Goodbye Columbus van Philip Roth", 1969, de film met de diepe wijsheid, voor elke vader is zijn dochter een maagd) en Ryan O'Neal datzelfde jaar aan onverbloemde sentimentaliteit wegkwijnden in "Love Story" van Albert Hiller, was het hek van de dam. Tegen 1988 waren al 21 miljoen boeken verkocht.

Segal, tot dan een goedgemutst en pittig amateur, na T.S. Eliot de eerste die in Harvard tegelijk de gekroonde dichter én de Latijnse redenaar werd, zag zich plots verblind door de nieuwe media: de talkshows op tv. Hij had zich na briljante studies opgewerkt tot geassocieerd hoogleraar vergelijkende letterkunde in Yale. Maar zijn mediageilheid was na het succes van "Love Story" zo vanzelfsprekend, dat hij geen leerstoel kreeg. En dat is jammer, want weinigen kenden de vunzige komedies van Plautus en de schunnigheid der klassieken beter dan hij.

Er is een groot kunstenaar verloren gegaan met het geld van een sentimentele melotragedie die enkel door Rhijnvis Feiths "Julia" (1783) en Laurence Sternes "Sentimental Journey" (1768) is geëvenaard: vader verzet zich tegen huwelijk beneden stand, geliefde ongeneeslijk ziek, sterft, inkeer komt te laat. Krokodillentranen met waterbekkens. Een ontzield "Turks Fruit" zonder schuttingwoorden. Segal had meer in zich. In 1958 schreef hij een muzikale komedie met Joseph Raporo, "Sing Muse", de voorloper van het uitermate vettige en hilarische kolderdrama "A Funny Thing happened on the Way to the Forum". In 1968 ontwierp hij als de Dolingen van Odysseus het scenario voor de Beatlesfilm "Yellow Submarine". En nog in 2001 leverde hij een zelfironisch meesterwerk af, "The Death of Comedy" over vuile moppen in de Oudheid.

En zo'n man wordt dus de risée van onwelvoeglijk denkend Amerika omdat hij de Rik Torfs van zijn tijd was, de Jef Vermassen van het koningsdrama. Hij wentelde zich in het platvloerse platdenken van shows à la Dick Cavett , David Frost of Mike Douglas, het Kennedykielzog (toen Al Gore in 2000 beweerde dat hij en zijn Tipper model stonden voor "Love Story", en Kennedy's zemelzanger Andy Williams maakte van de titelsong een hit, "Where do I begin?"), het genot van de camera. Maar ach, Kurt Vonnegut zei ooit dat "Love Story" de verleiding van een sjoeke, de roomsoes had. Bompa Segal was een rabiate rabbi uit het Litouwse Vilnioes.

En Philip Roth zal hem herdenken als een groot marathonloper. Toen ze elkaar bij een jogging kruisten in New York, zei Segal: "Ik bewonder je boeken." Waarop Roth antwoordde: "En ik je loopstijl." "A Funny Thing happened on the Way to the Forum" eindigt met een eindeloze rondloop van Buster Keaton rond de heuvelen van Rome. Dat viel ook de verblinde Segal ten deel. Hij is nu aan zijn eeuwige marathon begonnen.

Lukas De Vos

lees ook