"Grof, geestig, niet fair, flauw en persoonlijk"

Britten en hun humor. Terwijl het ene blad na het andere verdwijnt in Groot-Brittannië, is de toekomst van het satirische Private Eye uitgesproken zonnig. Met een oplage van 210.000 gedijt "the Eye" beter dan het in 18 jaar gedaan heeft. Waar zouden we zijn zonder onze humor, vroeg eens een medewerker aan het blad. "Waarschijnlijk in Duitsland".

Het kan natuurlijk gewoon de recessie zijn. Bij een economische neergang is de behoefte aan afleiding des te groter. Bovendien, zegt bedrijfsdirecteur Sheila Molnar: "Mensen vertrouwen ons. Ze geloven onze versie van politieke en financiële schandalen." Van de andere kant: Private Eye bezit alle ingrediënten die Engelse satire typeert: het is grof, geestig, niet fair, flauw en ongelooflijik persoonlijk.

Het blad, dat eens in de twee weken verschijnt, staat bekend om twee dingen. Het veegt de vloer aan met iedereen die zich schuldig maakt aan ijdel, corrupt, bombastisch en inefficiënt gedrag. En er is geen instantie in het land die vaker voor de rechter gedaagd is wegens smaad.

Private Eye heeft daarom een permanent strijdfonds. Vlak voor diens dood in 1991 moest het de in Tsjechie geboren krantenmangnaat Robert Maxwell 225.000 pond overhandigen. The Eye had gesuggereerd dat Maxwell op een misdadiger leek. Het was "een dikke cheque voor een dikke Tsjech".

Niets is heilig

Private Eye doet aan serieuze onderzoeksjournalistiek, heeft de beste spotprenten en roddels die het afwisselt met sarcastische commentaren en schooljongensachtige humor. En niets is heilig. Na de dood van prinses Diana kopte het op de voorpagina "Schuld van de media" met daaronder een foto van een massa rouwende onderdanen die niet wist hoe snel ze aan een krant moest komen. Het leidde tot honderden opzeggingen. Winkels weigerden de editie, nu een van de meest gezochte exemplaren, te verkopen.

Het blad heeft haar eigen terminologie die gemeengoed geworden is. Zo zijn dronken ministers of bisschoppen "moe en emotioneel" en heet overspel een "leg over situation"; ooit briljant vertaald door een collega met: "tussenbeense activiteiten". Maar het zijn de vaste columns die ingewijden doen bulderen boven hun cappuccino, buitenstaanders licht verbijsterend achterlatend.

Er is ‘s lands "grootste levende poeet" die ieder gedicht begint met "Farewell then…", de suikerzoete hofcorrespondent die o zo gevoelig schreef over Diana en inmiddels al lang vergeten is dat Di überhaupt bestond en Lunchtime O’Booze, de verslaggever die al zijn verhalen uit de kroeg haalt en een held is voor nieuwsredacties waar ook ter wereld.

Voor Engelandkenners is Private Eye de proef op de som. Als je feilloos onderscheid weet te maken tussen de echte verhalen en de grappen, ben je beter ingevoerd dan een goed geïnformeerde Brit. Ik blijf eraan werken.

Lia van Bekhoven is correspondent in het Verenigd Koninkrijk