De valpartijen van Balkenende

Jan Peter Balkenende is al 8 jaar premier, maar geen enkel kabinet onder zijn leiding heeft al de rit kunnen uitzitten. Een overzicht van de verschillende regeringen.

Balkenende I: CDA, VVD, Lijst Pim Fortuyn

Balkenende I trad aan op 22 juli 2002 en zong het net geen 3 maanden uit. Interne twisten bij de Lijst Pim Fortuyn doen de regering de das om.

De LPF-ministers Herman Heinsbroek (Economie) en Eduard Bomhoff (Volksgezondheid) vlogen elkaar geregeld in de haren tijdens de discussies binnen hun partij. Bomhoff vond dat de discussies vaak te lang duurden, en begon al eens in de handen te klappen of met een belletje te rinkelen om aan te geven dat het voor hem tijd was om de discussie te beslechten. Dit tot groot ongenoegen van zijn collega Heinsbroek.

Eerst stapte Bomhoff uit de regering en vervolgens Heinsbroek. Maar deze geste bleek niet genoeg om het vertrouwen van de andere coalitiepartners in LPF te herstellen.

Balkenende II: CDA, VVD, D66

De tweede regering-Balkenende blijft 3 jaar aan en valt uiteindelijk over de kwestie-Ayaan Hirsi Ali (VVD). Hirsi Ali maakte bekend dat ze een foute naam en geboortedatum had opgegeven bij haar aankomst in Nederland, en dat ze ook een verkeerd land van herkomst had aangegeven.

Minister van Asiel Rita Verdonk (ook VVD) besloot dat Hirsi Ali daarom nooit de Nederlandse nationaliteit had verkregen. Ze zou daardoor ook haar functie verliezen als Kamerlid. Hirsi Ali treedt zelf af als Kamerlid en trekt naar de Verenigde Staten om er te werken voor een ngo.

Een golf van protest waaide over Nederland en Verdonk beloofde uiteindelijk dat Hirsi Ali het Nederlandse burgerschap zou kunnen behouden of terugkrijgen als zou blijken dat Hirsi Ali nooit de Nederlandse nationaliteit had verkregen.

Maar de kwestie had wonden geslagen bij de andere coalitiepartners. De partij D66 zegde het vertrouwen op in minister Verdonk en stapte uit de regering.

Balkenende III: CDA, VVD

Na het opstappen van D66 gingen de twee andere coalitiepartners voort in een minderheidskabinet van juli 2006 tot november 2006. De belangrijkste taken van het kabinet waren het voorbereiden van de Kamerverkiezingen en de begroting van 2007.

Tijdens deze periode dwingt een meerderheid in de Kamer een generaal pardon voor asielzoekers af. Maar bevoegd minister Verdonk (VVD) weigert de wetteksten daarvoor op te stellen. Even dreigt zelfs het minderheidskabinet te vallen. De kwestie wordt opgelost door Verdonk een deel van haar bevoegdheden af te nemen.

Balkenende IV: CDA, PvdA, ChristenUnie

De vierde regering Balkenende ging van start op 22 februari 2007 en heeft het op twee dagen na drie jaar uitgezongen. De regering valt nu over de Nederlandse missie in Afghanistan. De missie zou eindigen eind 2010, maar de NAVO heeft Nederland gevraagd om de missie te verlengen. 

De PvdA wil daar niet van weten, het CDA en de ChristenUnie willen nog geen beslissing nemen. De PvdA zette de andere partijen voor een ultimatum en eiste dat ze de verlenging van de missie zouden afkeuren. De partijen wilden dat niet doen, waarop de ministers van de Pvda opstapten.