Hoe snel wordt Johannes Paulus II heilig?

Vijf jaar geleden stierf Johannes Paulus II op 84-jarige leeftijd. Ondanks de luide roep om een snelle heiligverklaring, laat het Vaticaan zich niet opjutten. De zoektocht naar een eerste mirakel loopt nog, terwijl er twee wonderen nodig zijn voor een heiligverklaring.

Op 2 april 2005 is paus Johannes Paulus II overleden na jaren van tanende gezondheid. Hij werd geboren in Polen als Karol Wojtyla en was 27 jaar lang paus, een van de langstdurende pontificaten in de katholieke geschiedenis.

De huidige paus Benedictus XVI (foto) startte kort na de begrafenis van zijn voorganger met de procedure tot zaligverklaring, hoewel dat volgens de voorschriften van het Vaticaan pas kan vijf jaar na de dood van de kandidaat. Mogelijk vond Benedictus dat verantwoord door de talrijke spandoeken en spreekkoren met "Santo subito", tijdens de begrafenis van de populaire paus.

Maar hoe spontaan was die publieke actie? Pater Peter Gumpel van de Congregatie der Heiligverklaringen van het Vaticaan stelde twee jaar geleden al dat de "Santo subito"-actie georkestreerd was door enkele lobbygroepen. De Congregatie wil zich niet laten opjutten, verklaarde hij. "Ook al was Johannes Paulus II zo geliefd, toch moet voor hem een gewoon zaligverklaringsproces gevoerd worden", zei pater Peter Gumpel.

Obstakels op de weg van de toekomstige heilige

Na twee jaar was het onderzoek op lokaal niveau afgerond. Eind vorig jaar keurde de huidige paus een decreet goed waarin Johannes Paulus II "eerbiedwaardig" wordt verklaard, een beslissende stap op weg naar zaligverklaring. Toch liggen nog enkele obstakels op de weg van de toekomstige heilige.

Voor het Vaticaan zijn voormalige roerganger zalig kan verklaren, moet een medische commissie zich buigen over de mogelijke mirakels die de Poolse paus verrichtte. Begin maart 2010 publiceerde de Italiaanse krant Repubblica het bericht dat de medische commissie voorlopig geen dergelijke wonderen heeft erkend.

Een Franse non met Parkinson genas nadat ze tot de vorige paus had gebeden. Maar de Italiaanse krant zegt dat de medische commissie van het Vaticaan dat mirakel onvoldoende bewezen acht. Toch ontkent het Vaticaan dat in alle toonaarden. Johannes Paulus II leed overigens zelf aan de ziekte van Parkinson.

Waarnemers verwachten dat Johannes Paulus begin 2011 zalig verklaard wordt, zes jaar na zijn dood. Op dat moment start de zoektocht naar een tweede mirakel, alvorens Johannes Paulus II heilig kan verklaard worden.

Benedictus roemt zijn voorganger

Omdat de vijfde verjaardag van het overlijden van de vorige paus samenvalt met Goede Vrijdag, hield de huidige paus afgelopen maandag al een herdenkingsmis. Benedictus XVI roemde toen zijn voorganger om zijn verdiensten voor de Kerk en voor de mensheid. "Met alle energie en openheid heeft hij de christelijke boodschap verkondigd, ook als hij op weerstand, vijandigheid en afwijzing moest rekenen", zei de paus in de Sint-Pieterskathedraal in Rome.

Ook de Vaticaanse krant Osservatore Romano publiceerde een lofzang aan de vorige paus. "Met zijn reizen, zijn bijdrage aan de val van het communisme, maar ook zijn verzoening met het jodendom heeft hij wereldwijd aanzien verworven", schrijft de katholieke krant.

Wouter Carton