Nederland kan heel veel bezuinigen

In Den Haag hebben ambtenaren rapporten gepresenteerd met plannen om de komende jaren zo’n 35 miljard euro te bezuinigen. Zo zouden de Nederlanders de komende jaren veel meer zelf moeten betalen aan de gezondheidszorg. De subsidies voor het huren van een huis moeten worden aangepakt en ook de aftrek van de hypotheekrente bij het kopen van een huis moet veranderen volgens de plannen.

De ambtenaren hadden de opdracht om een besparingsplan op te stellen gekregen van het vorige kabinet Balkenende. Het is een gigantisch pakket geworden. De verwachting is dat de plannen van de ambtenaren een belangrijke rol gaan spelen bij de vorming van een nieuw kabinet na de verkiezingen op 9 juni.

De afgelopen jaren zijn de uitgaven in de gezondheidszorg in Nederland enorm toegenomen. De ambtenaren stellen voor dat het eigen risico voor patiënten verhoogd kan worden tot 775 euro per jaar. Het aantal medicijnen dat automatisch vergoed wordt, kan ook verminderen. Dat geldt bijvoorbeeld voor maagzuurremmers. Ook het schrappen van de vergoeding voor incontinentiemateriaal kan veel geld opleveren, zeggen de ambtenaren. Medici kunnen best salaris inleveren, want ze horen nu bij de best betaalden in de wereld.

Studenten moeten zelf meer betalen voor hun studie. De basisbeurs moet worden afgeschaft. Daarvoor in de plaats moet een sociaal leenstelsel komen. Als studenten eenmaal klaar zijn met hun studie hoeven ze niets terug te betalen als ze te weinig verdienen. Dit plan levert honderden miljoenen euro’s op voor de schatkist.

Weg met de provincies en waterschappen

Een ander idee van de ambtenaren is om de provincies en de waterschappen op te heffen. Deze bestuurslagen zijn duur en het werk wat zij doen kan ook door gemeentes of de landelijke overheid gedaan worden. Ook het aantal rijksambtenaren kan omlaag, adviseren de rijksambtenaren zelf. Er kan twee miljard op bezuinigd worden.

De werkloosheidsuitkering kan beperkt worden tot maximaal één jaar en het minimumloon moet met tien procent omlaag, zodat werklozen meer gestimuleerd worden om te gaan werken.

Volgens premier Jan Peter Balkenende bieden de twintig rapporten ‘heel veel inzicht’ in de bezuinigingsmogelijkheden. Hij voegt daaraan toe dat het aan de politieke partijen is om te beslissen wat er moet de plannen moet gebeuren. Bijna alle partijen reageren kritisch op de adviezen.

De grootste vakbond waarschuwt voor een tweedeling in de maatschappij als de bezuinigingsvoorstellen worden uitgevoerd. Premier Balkenende heeft om de adviezen gevraagd, maar omdat zijn regering demissionair is kan hij nu geen grote beslissingen nemen. Hij zegt wel dat Nederland fors moet bezuinigen. Als dat niet gebeurt, zal de staatsschuld exploderen.

Toch had hij ook nog een positief woord over de Nederlandse economie. "De werkloosheid en het begrotingstekort zijn lager dan in de meeste andere landen in Europa. We doen het internationaal helemaal niet slecht."

Joris van de Kerkhof