Iran tekent nucleair ruilakkoord met Turkije

Iran stuurt 1,2 ton lichtverrijkt uranium naar Turkije om het te laten omzetten in brandstofstaven voor zijn eigen kernreactor. Daarover heeft president Mahmoud Ahmadinejad een akkoord getekend met de Turkse premier Erdogan en met mede-onderhandelaar Brazilië.

De Turkse premier Erdogan en de Braziliaanse president Lula da Silva bemiddelen al enkele weken met Iran over zijn omstreden kernprogramma. Westerse landen hadden Iran eerder voorgesteld om zijn voorraad lichtverrijkt uranium in Rusland of Frankrijk te laten verwerken, zodat die het uranium zouden kunnen omvormen tot een variant die alleen voor wetenschappelijk onderzoek gebruikt kan worden. Op die manier zou Iran de voordelen van nucleaire energie kunnen hebben zonder dat het Westen bezorgd hoefde te zijn over het militaire gevaar ervan.

Maar Teheran heeft dat voorstel verworpen. De huidige gesprekken met Turkije en Brazilië, twee niet-nucleaire staten, waren een poging om dat plan weer op te vissen. Israël reageerde snel op de nieuwe deal. Volgens het land hebben Turkije en Brazilië zich door Iran laten belazeren. "Niet waar", reageert de Braziliaanse minister van Buitenlandse Zaken Celso Amorim. Volgens hem wijst het akkoord erop dat nog steeds "de diplomatie aan zet is". Veel details over de plannen raakten nog niet bekend, maar wel dat ze  al binnen de maand uitgevoerd zou kunnen worden.

Na de ondertekening van het akkoord heeft de woordvoerder  van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken Ramin Mehmanparast gezegd dat Iran uranium blijft verrijken tot 20 procent. Teheran startte de verrijking tot 20 procent op 9 februari, wat tot Westerse veroordelingen leidde.

"De bal ligt nu in het westerse kamp", heeft de woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken laten weten. Ook het hoofd van het Iraanse agentschap voor atoomenergie, Ali Akbar Salehi, benadrukt dat het nu aan het Westen is om toegevingen te doen. "Door in te gaan op het voorstel van Turkije en Brazilië heeft Iran zijn goede wil getoond," klinkt het.

Iran heeft de afgelopen weken enorme diplomatieke inspanningen aan de dag gelegd om nieuwe VN-sancties te voorkomen, de minister van Buitenlandse Zaken heeft alle 15 leden van de Veiligheidsraad bezocht.

"Deal heeft geen gewicht zonder IAEA"

Ondertussen wijzen diplomaten erop dat de deal van geringe diplomatieke betekenis is. "Zolang het voorstel niet gebaseerd is op het eerder voorstel van de IAEA (International Atomic Energy Agency), is er geen vooruitgang mogelijk", klinkt het. Volgens Catherine Ashton, de Europese hoge vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken doet "het akkoord de ongerustheid van de internationale gemeenschap geenszins verdwijnen".

Bovendien rijzen er twijfels over de vraag of Turkije überhaupt in staat zal zijn om Iran van de nucleaire brandstofstaven te voorzien, als onderdeel van de uitwisseling. Frankrijk, Rusland en de Verenigde Staten zijn immers de belangrijkste aanbieders van die technologie.