"Copie conforme": de waarheid en de leugen

Er zijn verschillende redenen waarom "Copie conforme" een opmerkelijke film is. Niet alleen omdat het een film is van de Iraanse grootmeester Abbas Kiarostami die in Cannes geselecteerd werd, want die eer is hem reeds verschillende keren te beurt gevallen. Hij heeft er trouwens in 1997 een Gouden Palm gekregen voor zijn film "Ta'm e guilass" (Le goût de la cérise).

Ook niet omdat de Franse actrice Juliette Binoche de vrouwelijke hoofdrol speelt, want zij werkt graag samen met internationale filmauteurs, zoals Michael Haneke (voor "Code inconnu") of Amos Gitaï (voor "Disengagement"), zonder de veel te vroeg overleden Krzysztof Kieslowski te vergeten, met wie ze het prachtige "Trois couleurs: bleu" gedraaid heeft.

En ook niet omdat "Copie conforme"' meteen na zijn wereldpremière in Cannes al te zien is in de Belgische bioscopen, want dat gebeurt wel vaker en dat was vorige week bij voorbeeld ook al het geval met "Robin Hood" van Ridley Scott.

Waarom is het dan wel zo een opmerkelijke film? Omdat "Copie conforme" de eerste film is die Abbas Kiarostami niet in zijn thuisland Iran gemaakt heeft. Voor alle duidelijkheid: de man werd niet verbannen, want zijn volgende film zal hij opnieuw in eigen land draaien, ook al wordt het voor hem steeds moeilijker om zijn films daar naderhand ook nog vertoond te krijgen.

Omdat het de eerste film is die hij in Italië, meer bepaald in Toscane, is gaan draaien. Omdat Kiarostami doorgaans met niet-professionele acteurs werkt en zeker niet met filmsterren. Maar voor Juliette Binoche wilde hij blijkbaar wel een uitzondering maken.

Omdat hij voor de mannelijke hoofdrol gekozen heeft voor iemand zonder echte filmervaring, namelijk de bekende Britse operazanger William Shimmel (bariton). En omdat hij het verhaal, dat later het scenario van "Copie conforme" zou worden, aan La Binoche verteld heeft en daarbij gedaan heeft alsof het hem zélf overkomen was. En zij geloofde hem!

Misschien toch even googelen

De Franse actrice heeft me trouwens in een interview verteld dat volgens haar "het feit dat ik Abbas geloofde de doorslag heeft gegeven. En dat dit hem uiteindelijk zin heeft gegeven om er een film van te maken."

Dat laatste is des te opmerkelijker omdat "Copie conforme" het verhaal vertelt van een Britse schrijver (rol van William Shimmel), die in een Toscaanse stad een prijs in ontvangst komt nemen voor zijn nieuwste boek "Certified copy", een kunsthistorisch essay over originele kunstwerken en kopieën, over authenticiteit en imitatie. Dus over echt en vals. Of met andere woorden: over waarheid en leugen.

Even tussendoor: in zijn dankwoord voor de prijs, toegekend aan het beste buitenlandse essay, zegt de Britse auteur dat hij extra blij is met die bekroning, omdat hij in eigen land nooit op zoveel waardering heeft mogen rekenen. En dát is duidelijk iets dat voor regisseur Abbas Kiarostami erg herkenbaar en dus ook waar moet zijn!

Na de lezing wordt de schrijver door een Franse vrouw (rol van Juliette Binoche), die in dat Italiaanse stadje een antiekwinkel uitbaat, uitgenodigd voor een uitstapje in de Toscaanse omgeving, meer bepaald naar Lucignano, waar zij hem een schilderij wil tonen dat hij niet blijkt te kennen, maar dat wel de perfecte illustratie is van zijn bekroonde boek.

Het gaat namelijk om een schilderij dat eeuwenlang aan Leonardo da Vinci werd toegeschreven, maar waarvan vrij recent ontdekt werd dat het prachtige vrouwenportret door iemand anders geschilderd werd. Maar toch heeft het schilderij sindsdien, onder de naam "De Gioconda van Toscane", een ereplaats behouden in het plaatselijke museum, waar het trouwens als een echte toeristische trekpleister fungeert. Bestaat dat schilderij ook echt? Of werd het verzonnen door scenarist Kiarostami? Straks misschien toch even googelen.

Jan Temmerman