Groenboek? Witboek? Geen boek

De sociale zekerheid, de arbeidsmarkt, de pensioenen en de gezondheidszorg: stuk voor stuk zijn het belangrijke federale thema’s. Maar wat is er de afgelopen drie jaar gerealiseerd? Of is het veeleer “wat is er de voorbije drie jaar niet gerealiseerd”?

De tragikomische schertsvertoning die minister van Pensioenen Michel Daerden (PS) in januari opvoerde in de Senaat zullen velen onder u zich levendig herinneren. Een lallende “papa” had het toen over een groenboek over het pensioenbeleid dat later zou uitmonden in een witboek. De oppositie sprak schande over zoveel theatrale onkunde.

De financiering van de pensioenen in de toekomst is inderdaad van groot belang in ons land, dat enerzijds een te lage tewerkstellingsgraad heeft en anderzijds een verouderende bevolking. "Ik verzeker u: de pensioenen zullen betaald worden. In 2011, in 2015 en ook daarna. Natuurlijk zullen ze betaald worden", zei Daerden in maart in Terzake. Zijn voorstel: de mensen langer laten werken dan nu en ze daarvoor een bonus geven, maar niet raken aan de pensioenleeftijd van 65. En wie zal dat betalen? “We zullen zien”, klonk het toen laconiek.

Veel hebben we echter niet gezien, want op 22 april trok Open VLD-voorzitter Alexander De Croo de stekker uit de regering-Leterme. De pensioenplannen van Daerden kunnen misschien nog worden gerecycleerd door een volgende federale regering.

Werk, werk en nog eens werk, maar hoe?

Het arbeidsmarktbeleid was de voorbije legislatuur het domein van minister van Werk Joëlle Milquet (CDH, foto). Volgens haar heeft het geheel aan anticrisismaatregelen van de federale regering al minstens 70.000 banen gered.

Onder Milquet werd het systeem van dienstencheques uitgebreid, werden er extra banen voor jongeren gecreëerd en werd economische werkloosheid voor bedienden tijdelijk mogelijk gemaakt. Desondanks steeg de werkloosheidsgraad van 7 procent in 2008 naar 8,1 procent in maart 2010. Milquet wijst erop dat dit nog altijd lager is dan het Europese gemiddelde van 9,6 procent.

Bovendien heerst er aan Vlaamse kant – zeker bij Vlaams minister van Werk Philippe Muyters (N-VA) – nogal wat argwaan tegenover de unitaristische visie van Milquet, die haar beleid onvoldoende zou afstemmen op de specifieke noden van de verschillende regio’s. Hierbij dient te worden opgemerkt dat nogal wat Vlaamse partijen vragende partij zijn voor een regionalisering van het arbeidsmarktbeleid, wat bij “Madame Non” niet echt als muziek in de oren klinkt.

Sociale zekerheid is duur, maar wat doe je eraan?

In tijden van economische crisis is onze zo geroemde sociale zekerheid een vangnet voor wie “uit de boot valt”. Maar koken kost geld en met een groeiend overheidstekort moet een federale regering erop toezien dat ook hier de uitgaven niet de pan uitswingen.

Ook hier verschillen de visies ten noorden en ten zuiden van de taalgrens. Er zijn wel al wat ideetjes gelanceerd, zoals een beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd, maar echt veel concreets is de afgelopen jaren niet gerealiseerd.

Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Laurette Onkelinx (PS, foto) mocht in 2008 wel uitpakken met een nationaal kankerplan: een hele reeks initiatieven in verband met preventie, opsporing en behandeling van kanker. Een mooi initiatief volgens velen, maar vanuit Vlaamse hoek weerklonk al gauw kritiek op het “nationale” plan, dat ook op het terrein van het Vlaamse preventiebeleid komt.

De afgelopen drie jaar waren er dus wel heel wat initiatieven op het vlak van de sociale zekerheid, maar al te vaak verzandden die in een communautair steekspel of belandden ze uiteindelijk in de prullenmand door de val van de regering. Eindresultaat: vaak een nul.

Rik Arnoudt

lees ook