EU-top nog maar eens in teken van economie

In Brussel verzamelen vandaag de staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie voor een Europese top. Economie staat weer bovenop de agenda, maar de leiders hopen dat de schuldencrisis de top niet zal overschaduwen.

De traditionele zomertop met als gastheer Europees president Herman Van Rompuy duurt uitzonderlijk maar één dag. Frankrijk had gevraagd om een dag minder te vergaderen. Morgen vieren de Fransen immers de 70e verjaardag van "Appel du 18 juin", toen generaal Charles de Gaulle opriep om zich te verzetten tegen de bezetting door nazi-Duitsland.

Niet dat het een rustige dag zal worden voor de 27 leiders van de Unie. Zij hopen wel op een "normale" top, zonder dat de economische en schuldencrisis de Europese vergadering volledig overschaduwt. Toch staan economische en financiële thema's hoog op de agenda.

Parijs en Berlijn ijveren voor taks

De leiders moeten een gemeenschappelijk Europees standpunt bepalen voor de G20-top in Canada van volgende week. Op die top met de 20 rijkste en groeilanden zal men nog eens bekijken hoe een wereldwijde financiële crisis in de toekomst vermeden kan worden.

De meeste Europese landen willen een bankentaks invoeren om zo de volgende keer de banken niet met miljarden belastinggeld te moeten redden.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel herhaalde nog eens dat ze zo'n taks een goed idee vindt. "Er moet een bijdrage van de banken komen. Duitsland en Frankrijk willen diegenen die de crisis hebben veroorzaakt laten meebetalen". Ook ontslagnemend premier Yves Leterme steunt het idee van een taks. "We hebben offers gebracht voor de banken, dus een bijdrage lijkt me niet meer dan logisch", klinkt het.

Hoe spiraal van schulden doorbreken?

Ook de schuldencrisis zal de agenda voor een groot deel beheersen. Centraal staat de vraag hoe men de torenhoge staatsschuld van veel landen kan wegwerken zonder het prille economische herstel in de kiem te smoren.

Zo moet de Europese Commissie eerder de begrotingen van de lidstaten onder de loep kunnen nemen en desnoods sancties nemen tegen de landen die een te groot tekort opbouwen.

Vooral Duitsland dringt aan op strenge regels. Berlijn wil zo een herhaling van de Griekse schuldencrisis vermijden. Athene had de voorbije jaren immers systematisch met de begrotingscijfers geknoeid. Nu Griekenland kan rekenen op miljardensteun lijkt de eurozone voorlopig uit de gevarenzone.

Spanje wil "stresstests" publiceren

Maar huidig voorzitter Spanje komt steeds meer in het vizier van de financiële markten. Net als Frankrijk, Italië, Groot-Brittannië heeft nu ook Spanje zware besparingen aangekondigd. Op de top moet ook overeenstemming komen over de zogenaamde "stresstests" die eerder dit jaar werden uitgevoerd op een aantal grote Europese banken.

Met die testen probeert men na te gaan of banken bestand zijn tegen een nieuwe financiële crisis. Spanje wil met de publicatie ervan aantonen dat beleggers zich nergens zorgen moeten over maken. Ook andere landen zijn gewonnen voor dat argument. Vraag is hoe en wanneer zo'n publicatie moet gebeuren.

Voorstellen over economisch bestuur

Van Rompuy zal vandaag ook voorstellen doen inzake economisch bestuur. Een van de redenen waarom de euro de voorbije maanden zo zwaar in de problemen kwam is de manifeste afwezigheid van enige coördinatie rond economisch beleid. Analisten zeggen al jaren dat een muntunie zonder economische samenwerking geen zin heeft.

Zeker nu Frankrijk en Berlijn onlangs een gezamenlijk standpunt bereikten over dat punt, lijkt een akkoord dichtbij. Het Verenigd Koninkrijk zal wel eisen dat enkel de lidstaten met de euro als munt economisch moeten samenwerken.

België is straks aan de buurt

Ook de "Europa2020-doelstelling", het tienjarenprogramma met doelstellingen voor economie, werkgelegenheid, onderwijs, klimaat en welvaart, zal officieel goedgekeurd worden. Daarnaast zullen de leiders het hebben over de millenniumdoelstellingen om de wereldwijde armoede terug te dringen, eventuele toetredingsonderhandelingen met IJsland en strenge sancties tegen Iran door het atoomprogramma.

Het is trouwens de laatste top onder het voorzitterschap van Spanje. Vanaf juli wordt ons land voorzitter voor zes maanden.