Mooi weer: slechte luchtkwaliteit

Met het eerste aanhoudende mooie weer duiken ook de problemen met de luchtkwaliteit weer op. Gisteren is de ozondrempel op vier plaatsen in ons land overschreden en tot en met dinsdag blijft er een verhoogd risico op overschrijdingen.

De komende dagen, vooral vanaf zondag, bestaat de kans dat de waarschuwingsdrempel voor ozon opnieuw wordt overschreden. Dat meldt de Intergewestelijke Cel voor het Leefmilieu.

Gisteren werd de waarschuwingsdrempel van 180 microgram ozon per kubieke meter lucht overschreden in Bree, Hasselt, Vezin en Sinsin in de provincie Namen.

Vandaag en morgen bestaat er een kleine kans op lokale overschrijdingen, zondag wordt het warmer en zonniger en daarom worden er overschrijdingen van de waarschuwingsdrempel verwacht. Dat is ook voor maandag het geval, dinsdag is de kans op overschrijdingen van de ozondrempel opnieuw kleiner.

Ozon

Ozon is een bijzonder vorm van zuurstof. Normaal komt zuurstof in de lucht voor als O2, twee atomen die aan elkaar klitten, bij ozon zijn dat drie atomen, vandaar O3. In de omgevingslucht is het een vervuilend gas dat ernstige risico's inhoudt voor de gezondheid. Vooral mensen met ademhalingsmoeilijkheden, bejaarden en jongen kinderen kunnen hinder ondervinden van hoge ozonconcentraties. Maar ook gezonde volwassenen kunnen erdoor beïnvloed worden, vooral bij het leveren van zware inspanningen in de buitenlucht.

Hoge ozonconcentraties veroorzaken oog-, neus- en keelirritaties, een verlaging van de longcapaciteit, ontstekingen en een overgevoeligheid van de luchtwegen. Een blootstelling gedurende 8 uur aan ozonconcentraties van meer dan 120 microgram per kubieke meter kan tijdelijk een merkbare vermindering van de longfunctie veroorzaken. Precies daarom heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) 120 μg/m3 weerhouden als richtwaarde voor de gemiddelde ozonconcentratie gedurende acht uur. Een richtwaarde is een waarde die men moet trachten niet te overschrijden.

Er bestaat geen manier om de ozonconcentraties onmiddellijk te doen dalen. De enige manier om zich op dagen met hoge concentraties te beschermen, is zware fysieke inspanningen in de buitenlucht vermijden. Sommige groepen zijn echter gevoeliger voor hoge ozonconcentraties. Daarom wordt bij een ozongehalte vanaf 180 μg/m3 aan oudere mensen, kinderen en mensen met ademhalings- en hartstoornissen aangeraden om binnen te blijven. De ozonconcentraties zijn binnenshuis gemiddeld de helft lager.

Ozon heeft ook een nadelig effect op de vegetatie. Planten zijn kwetsbaar bij blootstelling aan lage dosissen gedurende lange periodes. Ozon veroorzaakt allerlei schade aan de planten, leidt onder meer tot een verlies aan opbrengst aan gewassen en draagt bij tot het afsterven van de bossen.

Ook bepaalde materialen (plastiek, rubber, textiel en verven) zijn gevoelig voor ozon: hun kwaliteit gaat achteruit, kleuren verbleken en er kunnen heel fijne scheurtjes ontstaan.