Onafhankelijkheid van Kosovo is niet illegaal

Het Internationale Gerechtshof in Den Haag vindt dat de eenzijdig uitgeroepen onafhankelijkheid van Kosovo geen inbreuk vormt op het internationaal recht. Servië had de zaak aanhangig gemaakt.

Het gaat om een niet-bindende opinie, maar die komt wel van het hoogste gerechtshof van de Verenigde Naties dat kan oordelen over geschillen tussen staten.

Volgens het hof vormt de onafhankelijkheid van Kosovo dus geen inbreuk op het internationaal recht. Dat recht bevat overigens geen verbod op onafhankelijkheidsverklaringen, zei de Japanse voorzitter van het hof, Hisashi Owada (midden boven).

Servië had de kwestie aanhangig gemaakt bij het hof in Den Haag. Volgens Belgrado heeft Kosovo het internationaal recht geschonden, maar dat is dus niet zo.

Kosovo stond sinds de oorlog in '99 niet langer onder controle van Servië, maar van de VN. In 2008 verklaarde de vroegere Servische provincie zich onafhankelijk en die intussen door 69 landen erkend, waaronder de Verenigde Staten en 22 van de 27 lidstaten van de Europese Unie. Servië en Rusland erkennen Kosovo niet.

Meer dan Kosovo

De uitspraak van het hof mag dan niet bindend, hij heeft wel gezag en kan ook ver buiten Kosovo gevolgen hebben. Zo hebben tal van gebieden zichzelf onafhankelijk verklaard.

Rusland heeft zo Abchazië en Zuid-Ossetië, twee opstandige regio's in Georgië, erkend, kort na de oorlog van 2008. Moskou steunt ook de Russischsprekende enclave Trans-Dnjestrië in de vroegere Sovjetrepubliek Moldavië.

Elders in de wereld is er het door Turkse troepen bezette Noord-Cyprus, de noordelijke Somalische regio Somaliland en het door Armeniërs en Azeri's betwiste Nagorno-Karabach. Ook Tibet, de Koerden en de Basken zullen wellicht in hun nopjes zijn.

Volgens Servië is na de uitspraak dan ook geen enkele grens ter wereld meer veilig. Hoe dan ook vormt de opinie een erg belangrijk precedent dat overal ter wereld met argusogen wordt gevolgd.

Rechter tussen staten

Het Internationaal Gerechtshof werd in 1946 opgericht door de Verenigde Naties als opvolger van een eerder hof van de Volkenbond en houdt zitting in het Vredespaleis in Den Haag.

Het hof moet oordelen over geschillen tussen staten en geeft adviezen op vraag van de Verenigde Naties. De uitspraken in geschillen zijn bindend, de adviezen zijn juridisch niet bindend.

Als een veroordeeld land een arrest over een geschil met een ander land niet uitvoert, kan het andere land de zaak voor de Veiligheidsraad brengen. Die kan het veroordeelde land alsnog dwingen het arrest uit te voeren.