Belg ontdekt grootste moleculen in het heelal

Een in Canada werkende Belgische professor heeft de grootste moleculen ooit in het heelal ontdekt. Het gaat om "buckyballs", grote koolstofmoleculen met 60 atomen die in een voetbalachtige vorm geordend zijn. Het bericht staat in het tijdschrift Science.

Buckyballs of buckminsterfullerenen behoren tot de sterkste moleculaire structuren die we kennen. Het zijn zeldzame koolstofmoleculen die bestaan uit zestig koolstofatomen gerangschikt in een driedimensionele bol. De atomen zijn in wisselende patronen van vijfhoeken en zeshoeken gevormd die op een moleculaire schaal er precies als een voetbal uitzien (foto).

Op aarde zijn ze bij toeval ontdekt toen men in een laboratorium lange kettingen van koolstofatomen maakte. Van nature komen ze voor in meteorieten en in sommige mineralen. Ze hebben hun naam gekregen omdat ze lijken op de geodetische gewelven van architect Buckminster Fuller.

Sinds de ontdekking 25 jaar geleden verwachtte men dat ze ook in de ruimte zouden voorkomen maar tot nu waren ze niet gevonden. Nu zijn ze ontdekt in een planetaire nevel door een internationaal team onder leiding van Jan Cami, een 38-jarige Belgische professor verbonden aan de Universiteit van West Ontario (Canada). Cami is daarnaast ook verbonden aan het SETI-instituut van de NASA. De planetaire nevel Tc1 is een overblijfsel van een ster op 6.500 lichtjaar van de aarde.

Harry Kroto, die in 1996 de Nobelprijs voor Scheikunde kreeg voor de ontdekking van de buckyballs, reageerde op de BBC vol lof op de ontdekking. "Dit levert het overtuigende bewijs dat dergelijke structuren sinds mensenheugenis in de verste uithoeken van ons melkwegstelsel bestaan, wat ik altijd vermoed heb".

De ontdekking van de grote moleculen draagt bij tot de kennis hoe het leven gevormd wordt.

Professor Jan Cami is afkomstig uit Aalst en studeerde fysica aan de KULeuven, doctoreerde in Nederland en deed onderzoek in Californië vooraleer in Ontario aan de slag te gaan.