Australië stevent af op een "hung parliament"

De verkiezingen in Australië zijn zoals verwacht uitgedraaid op een nek-aan-nekrace tussen de socialistische premier Julia Gillard en haar conservatieve uitdager Tony Abbott. Geen van beide partijen haalt een meerderheid in het parlement.

Niet alle stemmen zijn al geteld, maar naar alle waarschijnlijkheid zal geen van beide partijen genoeg zitjes halen in het parlement om alleen een regering te vormen. Net als Groot-Brittannië zitten de Australiërs dus opgescheept met een zogenoemd "hung parliament". Volgens een schatting zou het socialistische Labour 72 zitjes halen en de conservatieven 73. Om een regering te vormen zijn er 76 zitjes nodig. Labor zou wel het meeste stemmen halen, maar lijkt dus haar huidige meerderheid te verliezen (foto: een Labor-militant ziet aan de uitslagen dat haar partij de meerderheid zal verliezen).

Het is de eerste keer sinds de Tweede Wereldoorlog dat geen van beide partijen een absolute meerderheid kan behalen. Weinig verrassend probeerden beide uitdagers toch de overwinning op te eisen. Premier Julia Gillard, die in juni haar partijgenoot Kevin Rudd opzij schoof als eerste minister, benadrukte dat haar partij het meeste aantal stemmen haalt. "Het volk heeft gesproken, maar het zal nog een tijdje duren voor we weten wat het precies heeft gezegd", liet ze verstaan en voegde eraan toe dat geen van beide partijen nu een regering kan vormen.

Haar uitdager Tony Abbott verklaarde dan weer dat de Labor de "legitimiteit" om te regeren heeft verloren, samen met haar meerderheid in het parlement. "Wij zijn alvast klaar om de Australiërs een stabiele en bekwame regering te bieden." Waarschijnlijk zal het nog een volle week duren voor alle stemmen zijn geteld. Maar het lijkt onvermijdelijk dat een aantal onafhankelijke parlementsleden op de wip zitten en dus zullen beslissen met wie ze in zee gaan.

Paleisrevolutie niet goed verteerd

Het verleiden van de vier onafhankelijke parlementsleden plus één groene is alvast begonnen. "Ik heb twee zeer vriendelijke telefoontjes mogen ontvangen", zei Tony Windsor, een van de onafhankelijke parlementsleden. "Eentje van de premier om mij te feliciteren met mijn zitje en een paar uur later van de oppositieleider met dezelfde mededeling".

De peilingen hadden tot voor kort een overwinning voor Gillard voorspeld. De eerste vrouwelijke premier ooit werd al langer beschouwd als de troonopvolger bij Labor. Maar in juni zag ze haar kans schoon om partijgenoot Kevin Rudd van het premierschap te beroven. Rudd won drie jaar geleden de verkiezingen en was lange tijd zeer populair.

Zijn houding in een aantal ecologische dossiers deden hem echter de das om. Zijn populariteit zakte weg en Gillard vond dat het tijd was voor een nieuwe start. Blijkbaar nemen veel Labor-aanhangers haar dat nu kwalijk. Bovendien steeg Abbott in de peilingen. Maar ook de groene thema's hebben meegespeeld. De groenen halen een zeer goede score. Rudd had beloofd een C02-taks in te voeren, maar maakte een bocht van 180 graden.