Mensheid heeft anderhalve planeet nodig

De mens heeft momenteel 50 procent meer grondstoffen nodig dan de Aarde kan bieden. Dat blijkt uit de jongste editie van het Living Planet Rapport van het Wereldnatuurfonds WWF. België staat op de vierde plaats qua voetafdruk per persoon.

Het Living Planet Rapport maakt een stand van zaken op van de gezondheid van onze planeet op basis van twee indicatoren: de ecologische voetafdruk, de oppervlakte die nodig is om al de natuurlijke hulpbronnen die we verbruiken, aan te maken en ons afval op te nemen, en de Living Planet Index, die gebaseerd is op tellingen van bijna 8.000 populaties van meer dan 2.500 soorten en een beeld geeft van de biodiversiteit.

De ecologische voetafdruk is sinds 1961 meer dan verdubbeld. Deze toename is vooral te wijten aan de stijgende koolstof- voetafdruk door het gebruik van fossiele brandstoffen, die in die periode verelfvoudigd is. De aarde heeft momenteel 1,5 jaar nodig om aan te maken wat wij op 1 jaar tijd consumeren. Als deze tendens zich doorzet, dan hebben we tegen 2030 twee planeten nodig, en tegen 2050 zullen dat er drie zijn.

De Living Planet Index (LPI) is sinds de jaren 70 met ongeveer 30 procent gedaald. Vooral in de tropen staat de biodiversiteit sterk onder druk, met een daling van de LPI met 60 procent (foto: een doodshoofdaapje in de Amazone).

België is een slokop

In België is de situatie ver van rooskleurig. Volgens de nieuwe gegevens bedraagt de ecologische voetafdruk van de Belg 8 globale hectare per persoon.

Volgens het WWF is de methodologie verbeterd en zijn de gegevens nu preciezer. "Daardoor weten we nu dat de Belgische voetafdruk in het verleden onderschat werd. Als iedereen zou leven als een Belg, dan zouden we 4,4 planeten nodig hebben om aan onze behoeften te voldoen." België staat op plaats vier van de wereld, na de Verenigde Arabische Emiraten, Qatar en Denemarken en voor de Verenigde Staten, Estland, Canada en Australië. 

9 miljard mensen

Om ervoor te zorgen dat de Aarde de wereldbevolking, die in 2050 uit meer dan 9 miljard mensen zal bestaan, kan blijven onderhouden, zijn volgens het WWF twee pistes cruciaal.

Dat is de overgang naar een koolstofarme samenleving via een verbeterde energie-efficiëntie en meer hernieuwbare energie langs de ene kant, en langs de andere kant een aangepast voedingspatroon, door onze vleesconsumptie te verminderen.

"We moeten ook onze inspanningen om ons natuurlijk kapitaal te beschermen, verhogen," zegt het WWF. "Door bijvoorbeeld meer natuurgebieden te beschermen, overbevissing te stoppen (foto: tonijn), en destructieve visvangst aan te pakken. De politici moeten ambitieuze doelen goedkeuren op internationaal niveau, met name wat de biodiversiteit en de strijd tegen de klimaatverandering betreft. België heeft momenteel een heel belangrijke rol te spelen, als voorzitter en woordvoerder van de Europese Unie tijdens de top over biodiversiteit in Nagoya in Japan en over klimaat in Cancun in Mexico in december."