OCMW's: "Preventiever beleid tegen armoede"

Almaar meer mensen kloppen aan bij het OCMW omdat ze basisbehoeften als energie, huur of medische kosten niet kunnen betalen. De OCMW's trekken aan de alarmbel: in plaats van aan crisismanagement te doen, moet er vooral preventief gewerkt worden.

Elke dag ondervinden de OCMW's dat de armoede toeneemt en almaar meer mensen in bestaansonzekerheid leven. Zo hebben de OCMW's in Vlaanderen in de eerste maanden van dit jaar aan 7 procent meer gezinnen een leefloon uitbetaald, dan in dezelfde periode vorig jaar. In 2009 dreigden ook meer dan 12.000 gezinnen uit hun huis te worden gezet omdat ze de huur niet konden betalen, 12 procent meer dan het jaar ervoor.

Ook wat energie betreft, krijgen steeds meer mensen het moeilijk om de kosten te betalen, een trend die zich al een hele tijd doorzet. De distributienetbeheerders stuurden in 2010 al meer dan 70.000 dossiers naar de OCMW's. Het gaat dan om mensen die bij de netbeheerder hun energierekeningen niet (kunnen) betalen. De meesten krijgen dan een budgetmeter geïnstalleerd. In het voorbije jaar zijn er zo al 16.735 budgetmeters voor aardgas geplaatst.

Al deze cijfers (die overigens alle betrekking hebben op Vlaanderen) tonen volgens de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG) aan dat OCMW's meer dan ooit nodig zijn in onze samenleving. "Ze zijn voor meer en meer mensen de laatste mogelijkheid om opnieuw aansluiting te vinden bij de samenleving", luidt het bij de VVSG.

Maar de OCMW's trekken aan de alarmbel. Ondanks de inspanningen die ze leveren, wordt het steeds moeilijker "om het gat dicht te rijden". Naar aanleiding van de "Werelddag van verzet tegen armoede" nu zondag vragen ze dat de sociale uitkeringen en lage lonen dringend naar omhoog gaan. De OCMW's vinden ook dat er meer preventief gewerkt moet worden, in plaats van aan crisismanagement te doen. Daarom willen ze met de steun van de Vlaamse en federale overheid meer werken aan het voorkomen van problemen.

OCMW's vragen hulp

Een proactief armoedebeleid zal op termijn veel meer resultaat boeken, luidt het. De OCMW's stellen een aantal maatregelen voor op verschillende fronten:

  • Hogere inkomens: het optrekken van de sociale uitkeringen en de laagste lonen moet voorkomen dat mensen hun basisbehoeften als huur en energie niet kunnen betalen. Het leefloon in Vlaanderen (740 euro) ligt nog steeds onder de Europese armoedegrens (899 euro), merken de OCMW's op.
  • Automatische rechtentoekenning: niet iedereen die recht heeft op toelagen, vraagt die ook aan. Onwetendheid of "de weg niet kennen" zijn belangrijke oorzaken van onderbescherming. Rechthebbenden zouden daarentegen automatisch moeten ontvangen waar ze recht op hebben, vinden de OCMW's. Zijzelf zullen zich blijven inspannen om hun dienstverlening nog toegankelijker te maken.
  • Ondersteuning van de OCMW's: de OCMW's doen veel meer dan alleen maar geld geven. Heel wat mensen hebben nood aan intensieve ondersteuning. De OCMW's vragen daarvoor meer middelen en mensen, om een meer preventief beleid te kunnen voeren. Ze kijken daarvoor naar de Vlaamse en federale overheid.