Museum aan de Stroom: een voorsmaakje

Over 202 dagen opent in Antwerpen het MAS -Museum aan de Stroom- zijn deuren voor het grote publiek. Vandaag kreeg de pers een eerste indruk van wat het museum te bieden zal hebben. Het MAS moet een succes worden: de stad mikt op ruim 200.000 bezoekers per jaar.

De collectie van het MAS is enorm: 470.000 objecten krijgen een plaatsje ofwel in het depot ofwel in één van de vijf zalen voor de permanente collectie. Alle kunstwerken zijn afkomstig uit het Vleeshuis, het Nationaal Scheepvaartmuseum, het Etnografisch Museum en het Volkskundemuseum. Een opsomming van die objecen is eindeloos: van grote scheepsmodellen ( “een duizendtal” ) over schilderkunst, over speren en maskers, tot folianten.

Voor de eerste keer in de geschiedenis van de Antwerpse musea werd elk van de 470.000 voorwerpen onderzocht, gefotografeerd en met een kleine beschrijving gecatalogeerd waarvoor de internationaal erkende digitale standaard werd gebruikt.

"Merkwaardig", zei Philip Heylen, schepen van Cultuur en Toerisme, "is dat er achthonderd voorwerpen zijn die we absoluut niet kunnen benoemen. We weten echt niet wat ze zijn.”

Misschien zullen die voorwerpen met mondjesmaat in het voor het publiek toegankelijke depot worden tentoongesteld zodat de bezoekers de museummedewerkers (“ wij zijn echt niet alwetend”) kunnen helpen bij de identificatie ervan.

Dat het depot deel uitmaakt van het expositieparcours is voor België nieuw. In het depot liggen, staan en hangen natuurlijk de gecatalogeerde voorwerpen maar daarnaast komen er ook wisselende tentoonstellingen geïnspireerd op de verzamelingen van bekende, historische en Antwerpse verzamelaars of aan de hand van figuren die een belangrijke rol hebben gespeeld in de stad of de haven.

Een totaalconcept

Schepen Heylen lichtte ook het totaalconcept van het museum toe. Het MAS moet veel volk trekken: het wordt een open museum waarvan de wandelboulevard (de zuidelijke vleugel van het gebouw met de roltrappen tot acht hoog kent grote open ruimtes) altijd gratis toegankelijk is voor het publiek. Aan de roltrappen hangen grote lichtkasten die kunstenares Anne-Mie Van Kerckhoven (°1951) samen met jongeren zal invullen.

Het gebouw wordt ook zeer toegankelijk voor gehoorgestoorden ( “er komen doventolken”), slechtzienden ( “groot letterschrift“) en rolstoelgebruikers (“voldoende ruimte tussen geëxposeerde stukken zodat de rolstoel er gemakkelijk kan rijden”). Schepen Heylen onderstreepte dat “alle gemeenschappen van deze stad elkaar hier moeten kunnen vinden: moslims, joden, gelovigen en niet-gelovigen".

De huiscomponist: een primeur

De grote nieuwigheid -het zou zelfs een wereldprimeur zijn- is echter de aanstelling van Eric Sleichim (°1958 ) als huiscomponist. Een uitstekende keuze: Sleichim stichtte mee Bl!ndman (foto), een internationaal gerenommeerd saxofoonkwartet. Hij tast graag de grenzen af tussen de verschillende genres en voor voormalig directeur van het Stedelijk Museum voor Actuele Kunst, Jan Hoet, maakte hij composities onder meer geïnspireerd op het werk van de Duitse avant-gardist Joseph Beuys.

Wij kregen een fragment te horen: een prachtige mix tussen een soundscape en een hedendaagse compositie. Een soort filmmuziek waarbij de klanken prachtige beelden evoceren.

Eric Sleichim: ”Ik werk zowel elektronisch als akoestisch, soms op etnische basis. Muziek staat misschien contradictorisch in een museum waar de bezoeker rust en contemplatie zoekt. Daarom blijft het in de wandelboulevard stil. De muziek is mooi hoorbaar in het sas waarmee elke verdieping toegang verleent tot de expositieruimte. De muziek zal niet opdringerig zijn, wie wil blijven luisteren kan dat, wie dat niet wil loopt gewoon door. De muziek staat ten dienste van de tentoonstelling bijvoorbeeld bij het thema sjamanisme (via de natuur probeert men contact te krijgen met de wereld van de geesten, YJ) zijn de oorspronkelijke klanken verloren gegaan. Aan de hand van authentieke documenten probeer ik die te reconstrueren.”

Yves Jansen

Open vanaf 10 mei 2011

Het MAS opent in mei: van 10 tot 16 mei zijn het echte publieksdagen met gratis toegang en heel veel animatie in en rond het MAS.

In het museum zullen naast de vaste collectie ook topstukken te zien zijn uit het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen, het MUHKA en het Plantijn en Moretusmuseum, samengebracht onder de titel "Meesterwerken in het MAS. Vijf eeuwen beeld in Antwerpen".

Op 17 mei volgt dan een officiële, vorstelijke opening.