Astronomen ontdekken een erg jong zwart gat

Astronomen hebben met de Chandra-X röntgentelescoop (kleine foto) in onze kosmische achtertuin het jongste zwarte gat ooit gevonden. Dat heeft de NASA vandaag meegedeeld. Het zwarte gat is nauwelijks 30 jaar oud, een oogwenk in astronomische termen.

Het piepjonge zwarte gat is wellicht een overblijfsel van supernova SN1979C in M100 (grote foto, SN1979C is onderaan aangeduid), een sterrenstelsel op zowat 50 miljoen lichtjaar van de aarde. De supernova-explosie was voor het eerst waargenomen door een amateurastronoom in 1979.

Een supernova-explosie treedt op als de nucleaire brandstof in het inwendige van een zware ster opraakt, waardoor de kern van de ster ineenklapt en een aantal andere lagen worden weggeblazen. In dit geval was het een ster die 20 keer zo zwaar was als onze zon. Bij erg zware sterren resulteert dat ineenklappen in een zwart gat, bij minder zware in een neutronenster, een erg zware ster die uitsluitend uit neutronen bestaat.

Het object is in de loop van de jaren met meerdere röntgensatellieten waargenomen. Er was een heldere bron van röntgenstraling, wat deed vermoeden dat die straling afkomstig was van materie van de supernova die in het zwarte gat gezogen wordt. De röntgenstraling kan echter ook afkomstig zijn van een snel om zijn as tollende neutronenster, het lichtere broertje van een zwart gat.

Het object is hoe dan ook ofwel het jongste zwarte gat ofwel de jongst bekende neutronenster.