Zes landen boycotten uitreiking Vredesprijs

Minstens zes landen hebben beslist hun kat te sturen naar de uitreiking van de Nobelprijs voor de Vrede. Volgens het Nobelprijscomité gebeurt dat onder zware druk van China. Het is overigens nog niet duidelijk of de prijs effectief uitgereikt zal worden.

De Nobelprijs voor de Vrede gaat dit jaar naar de Chinese dissident Liu Xiaobo, die in China een gevangenisstraf van elf jaar uitzit, wegens "subversieve activiteiten tegen de staat". De uitreiking van de prijs is voorzien op 10 december in de Noorse hoofdstad Oslo.

Ten laatste op 15 november moesten 58 landen hun aanwezigheid bij de uitreiking bevestigen. Het Nobelprijscomité stuurde een uitnodiging naar alle landen die een ambassade in Noorwegen hebben. Zes landen hebben beslist hun kat te sturen: China zelf, Rusland, Kazachstan, Cuba, Marokko en Irak. Volgens het Nobelprijscomité heeft China zware druk uitgeoefend om de ambassadeurs weg te houden van de ceremonie.

De Chinese ambassade in Oslo heeft een brief gestuurd naar de vertegenwoordigers van de andere landen waarin gevraagd wordt niet naar de ceremonie te gaan. De regering in Peking ziet de Nobelprijs voor een van zijn dissidenten als een inmenging in de binnenlandse aangelegenheden.

Ondanks de Chinese "druk" hebben de meeste Europese landen hun aanwezigheid bevestigd, waaronder Frankrijk, Groot-Brittannië en Duitsland. Ook de Verenigde Staten sturen hun ambassadeur. Zestien landen hebben echter nog niet geantwoord, ondanks de deadline. Dat de uitreiking van de prijs gevoelig ligt in sommige landen, blijkt uit het feit dat ze meer bedenktijd hebben gevraagd.

Komt er wel een uitreiking?

Het Nobelprijscomité wordt echter met een groter probleem geconfronteerd dan de boycot van de zes landen. De kans bestaat namelijk dat de Nobelprijs voor de Vrede dit jaar niet uitgereikt zal worden. Normaal moet de prijs in ontvangst genomen worden door de winnaar zelf of naaste familie.

Liu Xiaobo zelf kan de prijs niet in ontvangst nemen, aangezien hij in de gevangenis zit. Maar ook niemand van zijn familie zou op de ceremonie aanwezig kunnen zijn. Liu's vrouw Liu Xia staat onder huisarrest en wordt sinds de bekendmaking van de prijs constant door de politie bewaakt. Geen enkel ander familielid heeft zijn of haar komst bevestigd, meldt het Nobelprijscomité.

"Zoals het er nu naar uitziet, lijkt het er niet op dat iemand van zijn naaste familie aanwezig zal zijn", zegt Geir Lundestad (foto) van het Nobelprijscomité. In dat geval zal er enkel een ceremonie zijn, maar de medaille en het diploma zullen niet uitgereikt worden, laat Lundestad verstaan.

Dat zou dan de eerste keer zijn sinds 1936. Toen kwam er niemand opdagen om de prijs voor de Duitse journalist Carl von Ossietzky in ontvangst te nemen. Ossietzky zelf was ernstig ziek en weigerde het toenmalige nazi-Duitsland te verlaten.