NAVO keurt nieuwe strategie goed

In de Portugese hoofdstad Lissabon hebben de staats- en regeringsleiders van de NAVO het nieuwe strategisch concept voor de volgende tien jaar goedgekeurd. Ze scharen zich ook achter het geplande antiraketschild en het "New Start"-kernverdrag tussen de VS en Rusland.

De Lissabontop zou een cruciale bijeenkomst moeten worden voor de NAVO en lijkt dat ook waar te maken. Nauwelijks enkele uren na het begin van de top werd er overeenstemming bereikt over twee belangrijke kwesties.

Zo keurden de 28 staten van de alliantie het nieuwe strategische concept "NAVO 3.0"  van secretaris-generaal Anders Fogh Rasmussen (foto) goed. Dat vervangt de eerste versie van de Koude Oorlog en de tweede van vredesoperaties in de Balkan en Afghanistan.

Het nieuwe concept moet het bondgenootschap fors moderniseren om nieuwe uitdagingen zoals terrorisme, langeafstandsraketten, cyberoorlog, energie en piraterij op zee aan te pakken.

Daarbij zou de NAVO ook meer moeten kunnen optreden buiten het eigen gebied om de belangen veilig te stellen, zoals voor de kust van Somalië.

Ook wil de NAVO meer samenwerken met andere grootmachten zoals Rusland, China, India, Zuid-Korea en Australië voor meer internationale veiligheid. Het partnerschap met de Europese Unie blijft een bevoorrechte relatie.

Akkoord over antiraketschild en Rusland

Tegelijk hebben de leiders van de NAVO-lidstaten zich unaniem achter het geplande Amerikaanse antiraketschild in Europa geplaatst. Volgens VS-president Barack Obama moet dat systeem niet enkel Noord-Amerika, maar ook Europa beschermen tegen langeafstandsraketten van onder meer Iran.

De NAVO wil Rusland overigens bij dat systeem betrekken om het wantrouwen van Moskou tegenover het antiraketschild weg te nemen.

De lidstaten scharen zich ook unaniem achter het "New Start, het verdrag dat de VS en Rusland hebben gesloten over de vermindering van de strategische kernarsenalen. De alliantie hoopt op een wereld zonder kernwapens, maar wil een kernmacht blijven zolang die er nog zijn. De tactische kernwapens blijven voorlopig nog in Europa. Volgend jaar zal die kwestie opnieuw bekeken worden. 

De relaties tussen het Westen en Rusland zijn sinds het aantreden van president Obama opnieuw fors verbeterd. Morgen komt de Russische president Dmitri Medvedev ook naar Lissabon om te praten met de NAVO.  

"New start" tussen VS en Rusland

Het verdrag "New Start" werd in april ondertekend door VS-president Barack Obama en zijn Russische collega Dmitri Medvedev. Het vervangt het kernontwapeningsverdrag START-1 uit '91 dat de kernarsenalen van beide landen fors verminderde, maar eind vorig jaar afliep.

Met New Start willen Washington en Moskou hun aantallen strategische kernwapens terugbrengen van respectievelijk 2.100 en 2.600 koppen tot 1.550 kernkoppen.Het verdrag moet nog wel worden geratificeerd.

Tot 2014 in Afghanistan?

Morgen komt ook de Afghaanse president Hamid Karzai naar de NAVO-top. Hij zal er de terugtrekking van de buitenlandse troepen in 2014 bepleiten.

NAVO-secretaris-generaal Anders Fogh Rasmussen vindt dat een realistisch idee. Nu zijn er iets meer dan 130.000 NAVO-militairen in Afghanistan.

Vanaf midden volgend jaar zou dat stilaan verminderen en vanaf 2014 zouden de gevechtsoperaties tegen de talibanrebellen worden overgelaten aan het Afghaanse leger. Wel zouden er NAVO-militairen blijven om de Afghaanse troepen op te leiden.

"SHAPE-hoofdkwartier blijft in België"

De NAVO-lidstaten zijn van plan om het militaire hoofdkwartier in te krimpen van 13.500 tot 8.500 personeelsleden. Waar er precies geografisch gehakt zal worden, wordt later bekendgemaakt.

Het is echter vrijwel zeker dat het militaire hoofdkwariter SHAPE (Supreme Headquarters Allied Powers of Europe) in Casteau, nabij Bergen in Henegouwen blijft. Onder meer PS-voorzitter en burgemeester van Bergen Elio Di Rupo had zich zorgen gemaakt over een eventuele verhuizing naar Duitsland.

Premier Yves Leterme (CD&V) is er vrij gerust in dat SHAPE in Casteau blijft. De militairen zelf en de meeste lidstaten zouden dat ook willen. België herbergt zowel het politieke hoofdkwartier in Brussel als het militaire, dat in de jaren 60 vanuit Parijs naar Casteau is gekomen, na een rel met Frankrijk.