"Verkiezingen zijn enige echte Plan B"

N-VA-voorzitter Bart De Wever maakt kanttekeningen bij de "Panorama"-uitzending over de mogelijkheid van het einde van België. "Als je de kostenanalyse van een splitsing maakt, moet je ook de kostenanalyse van het behoud van het land maken", zegt hij. Over de huidige onderhandelingen is hij eerder pessimistisch.

In "Panorama" op Canvas gisteravond hadden 11 academici het over de haalbaarheid van een splitsing van België. Nadien gingen de kopstukken van de partijen in debat over de wenselijkheid. Daar was Bart De Wever niet bij. "In deze fase van de onderhandelingen was dat een slecht idee geweest", zegt hij in "De ochtend" op Radio 1. "Dat zou een negatief signaal geweest zijn ten aanzien van de Franstalige partijen en ook in de Franstalige media zou ik er hard over aangepakt worden."

"De academici hebben vooral de kostenanalyse gemaakt over de splitsing van het land. Ik vraag me wel af waarom er ook geen kostenanalyse komt over het behoud van België", zegt De Wever, "én waarom de batenanalyse onderbelicht blijft".

"Het klopt wel dat de onderhandelingen over de opdeling van het land erg moeilijk zouden verlopen en dat de staatsschuld daarbij een heikel punt wordt. Maar dan moet je je ook afvragen waarom die staatsschuld zo hoog is. Moet België blijven bestaan om een probleem dat het zelf heeft veroorzaakt?", vraagt hij zich af.

"Ik heb geen Plan B, enkel een Plan A. Ons programma ziet een onafhankelijk Vlaanderen als einddoel op lange termijn. Maar dat is voor ons een evolutie, dat moet stap voor stap gaan. Ik heb voor noch na de verkiezingen gesproken over het einde van België. Ons doel is nu een 6e staatshervorming als die stap substantieel is", zegt de N-VA-voorzitter.

Morgenavond stelt koninklijk bemiddelaar Johan Vande Lanotte (SP.A) zijn compromisnota voor aan de 7 partijen die al maanden onderhandelen over het communautaire luik. "Ik denk dat Vande Lanotte gelijk heeft als hij zegt dat hij aan de moeilijkste opdracht uit zijn carrière is begonnen", zegt De Wever. "Ik heb als verduidelijker zelf een nota opgesteld. Daar heeft de N-VA veel voor laten vallen en er staat ook veel in dat we zelf niet willen. Voor Vande Lanotte komt het erop aan om er hetgeen uit te halen dat de Franstalige partijen niet willen, maar dan moet er voor ons voldoende in de plaats komen. Je kan niet de kers van de taart weghalen zonder er een andere in de plaats te leggen", vindt De Wever.

"Niemand wil verkiezingen, maar ik denk wel dat alle partijen er rekening mee houden. Verkiezingen zijn misschien het enige echte Plan B op dit moment. De andere speculaties over een Plan B zijn sfeerschepping of voer voor academici", zegt hij. "Alleen moeten we oppassen dat verkiezingen geen selffulfilling prophecy worden. We moeten er geen pokerspel van maken, daar is die 6e staatshervorming te belangrijk voor", besluit De Wever.

Spanningen tussen de SP.A en de N-VA?

In het debat van gisteren bleek dat ook de SP.A de kritiek voor de partij van De Wever niet spaarde. Voorzitster Caroline Gennez heeft veel vragen bij de strategie van de N-VA. Ze verwijt de partij dat die bang is van een staatshervorming "omdat ook de federale staat daar versterkt uit zou komen". "We moeten af van het Calimeroverhaal van de N-VA", klonk het. Het is niet de eerste keer na de verkiezingen dat de SP.A en de N-VA, nochtans 2 partijen aan de onderhandelingstafel, in de clinch gingen.

De Wever relativeert in "De ochtend" de spanningen enigszins. "Gennez probeert wel vaker de zwartepiet naar de N-VA door te schuiven", zegt hij. "Het is nu eenmaal zo dat de linkse partijen aan Vlaamse zijde graag tegen de PS aanschurken, omdat die veel sterker is. Dat is overigens ook het geval voor de kleinere rechterzijde aan Franstalige kant, die ook graag dicht tegen de grote broer CD&V gaat aanleunen", denkt De Wever.

Brussel als ultieme knelpunt

"Er zijn misschien vele scenario's voor een splitsing van het land. Maar als het ooit zo ver komt, als de Franstaligen blijven vasthouden aan het status quo, dan zullen de onderhandelingen toch erg onvoorspelbaar verlopen", analyseert de N-VA-voorzitter. "En zeker voor Brussel heeft niemand een pasklaar antwoord." De Wever geeft toe dat de hoofdstad het grootste obstakel zou vormen.

"Volgens mij is een condominium het ideale statuut voor Brussel, een combinatie van zelfbestuur met inspraak van Vlamingen en Franstaligen. Brussel kan best een gedeeld grondgebied blijven." De Wever wil Brussel niet loslaten. "Ik voorspel wel dat de perceptie over Brussel de komende jaren nog aan beide zijden van de taalgrens zal veranderen. Er zijn twee facetten aan Brussel: er is de functie als hoofdstad van de EU, als basis voor tal van internationale instellingen en bedrijven. Maar er is ook de stad, met een snel veranderende bevolking en een eigen dynamiek. In dat eerste facet zullen wij Brussel nooit loslaten. Maar op dat tweede aspect zie ik dat er afstand groeit, al vind ik dat eerlijk gezegd wel jammer."