Laatste conflict uit de Koude Oorlog

Het conflict tussen Noord- en Zuid-Korea gaat terug tot het einde van de Tweede Wereldoorlog toen het land, dat jarenlang was bezet door Japan, werd opgedeeld in twee delen. De Koude Oorlog bestendigde die situatie tot vandaag.

Nog tijdens de oorlog hadden de geallieerden afgesproken dat Korea weer een onafhankelijk land zou worden. Nadat Japan in 1945 definitief was verslagen, werd het land voorlopig opgedeeld in noord en zuid, langs de 38e breedtegraad. Het noorden werd bestuurd door de Sovjetunie, het zuiden door de Verenigde Staten.

Door het uitbreken van de Koude Oorlog werd die opdeling echter permanent: er werden twee aparte staten opgericht. Het communistische noorden viel in 1950 het zuiden binnen en nam het land bijna volledig in. Er kwam een tegenreactie van de Verenigde Staten en een multilaterale troepenmacht van de Verenigde Naties (met onder andere een aantal Belgische vrijwilligers).

De communistische troepen werden naar het noorden verdreven en kwamen op hun beurt in eigen land in de verdrukking. Daarop besloot China zich in de strijd te mengen, waarna het conflict in een stellingenoorlog rond de 38e breedtegraad  verzandde.

Na drie jaar werd op 27 juli 1953 een staakt-het-vuren overeengekomen tussen de strijdende partijen, maar tot een definitieve vredesregeling is het tot op heden niet gekomen, ondanks de pogingen daartoe. Een gedemilitariseerde zone  tussen beide landen moet verder militaire conflicten zo veel mogelijk verhinderen.

Een geschiedenis van conflicten

Sinds 1953 gaan beide Korea's dus hun eigen weg. De relaties tussen beide landen bleven daarbij lange tijd gespannen. Het is pas na het uiteenvallen van de Sovjetunie en het einde van de Koude Oorlog dat er voorzichtige pogingen tot ontspanning zijn tussen de twee landen.

Een constante tijdens al deze jaren is een lijst van grensconflicten langs de 38e breedtegraad. Vaak gaat het hierbij om conflicten op zee langs de betwiste maritieme grens tussen beide landen. De talrijke incidenten in en rond de gedemilitariseerde zone zijn in de lijst hieronder buiten beschouwing gelaten. Ook daarbij vielen tientallen doden.

  • 27 april 1965: Noord-Koreaanse vliegtuigen vallen een Amerikaans verkenningsvliegtuig aan boven de Japanse zee.
  • 17 januari 1968: een groep Noord-Koreanen steekt de grens over in een bijna gelukte poging om de Zuid-Koreaanse president te vermoorden. Er vallen 96 doden.
  • 23 januari 1968: Noord-Koreanen enteren een Amerikaans oorlogsschip in internationale wateren. De bemanning wordt gevangen genomen en pas op het einde van het jaar vrijgelaten. Er valt een dode bij de aanval.
  • 30 oktober 1968: meer dan 120 Noord-Koreaanse commando's landen op een strand in Zuid-Korea. Bij de daaropvolgende gevechten vallen 130 doden.
  • Februari 1974: twee Zuid-Koreaanse vissersboten worden tot zinken gebracht door het noorden, 30 bemanningsleden worden gevangen genomen.
  • Mei 1995: Noord-Korea schiet op een zuidelijke vissersboot. Daarbij vallen drie doden.
  • Mei 1996: boten van beide landen zijn twee keer in een urenlang vuurgevecht gewikkeld.
  • Juni 1999: er vindt opnieuw een reeks van gevechten met oorlogsschepen plaats langs de maritieme grens tussen beide landen.
  • November 2001: het noorden en het zuiden beschieten mekaar. Er vallen geen gewonden.
  • 29 juni 2002: bij nieuwe gevechten tussen de vloten van de twee landen wordt een Noord-Koreaans schip tot zinken gebracht. Vier Zuid-Koreaanse mariniers komen om.
  • 10 november 2009: het komt opnieuw tot gevechten tussen schepen van beide landen.
  • 26 maart 2010: een Zuid-Koreaans oorlogsschip zinkt na een ontploffing. Er komen 46 mensen om het leven. Volgens Zuid-Korea werd de boot getroffen door een Noord-Koreaanse torpedo.