Akkoord op de VN-klimaattop in Cancun

De 194 deelnemende landen aan de VN-klimaattop in Cancun, in Mexico, hebben een akkoord bereikt over maatregelen om de opwarming van de aarde tegen te gaan. Veel concreets staat er echter niet in het compromis.

De sfeer op de klimaattop in Cancun was de voorbije dagen erg pessimistisch. Het zag er niet naar uit dat er overeenstemming zou worden bereikt over een nieuw akkoord om de opwarming van de aarde tegen te gaan, of zelfs maar over een voortzetting van het Kyotoprotocol, dat over twee jaar afloopt.

De voorbije uren kwam het Mexicaanse voorzitterschap dan met een nieuwe tekst, gebaseerd op de bezwaren die de meeste landen tijdens de klimaattop hadden geuit op voorstellen die op tafel waren gekomen. Daarop is de sfeer gekanteld. Zowat alle landen noemden het compromis een gebalanceerd geheel en konden er zich in terugvinden, hoewel ze allemaal toegaven dat het niet perfect was.

Belangrijk in het compromis is de oprichting van een Green Climate Fund, een fonds dat ontwikkelingslanden helpt om de strijd aan te binden tegen de klimaatverandering. De rijkere landen hebben beloofd om tegen 2020 jaarlijks 100 miljard dollar bij te dragen tot het fonds, maar er zijn nog geen concrete details over de financiering. Dat moet nog worden besproken in de toekomst.

Er worden ook maatregelen getroffen om ontwikkelingslanden te helpen hun bossen en tropische regenwouden te beschermen. Mogelijk komt er een financiële compensatie door de rijkere landen. Het compromis heeft het ook in dat verband alleen over vage afspraken, er is dus nog verdere onderhandeling vereist. Voorts is er nog sprake van een controlesysteem om de efficiëntie van de klimaatmaatregelen af te toetsen, een belangrijke eis van de Verenigde Staten.

"Het akkoord van Cancun is de start van een nieuw tijdperk voor de internationale samenwerking rond klimaatverandering", zegt Patricia Espinosa, de Mexicaanse minister van Buitenlandse Zaken, die na het aankondigen van het akkoord een staande ovatie kreeg.

Nog veel onduidelijkheid over Kyoto

Positieve woorden dus, maar toch is het akkoord veel minder omvattend dan wat veel landen hadden gewild, eerst op de -mislukte- klimaattop in Kopenhagen vorig jaar en nu op de klimaattop in Cancun. Sowieso waren de verwachtingen voor Cancun al veel minder hooggespannen.

Het belangrijkste struikelblok de afgelopen twee weken in Cancun, was de verlenging van het Kyotoprotocol, dat erop gericht is de CO2-uitstoot terug te dringen. Het protocol, het enige juridisch bindende akkoord over de beperking van de uitstoot van broeikasgassen, werd in 1997 ondertekend door 36 geïndustrialiseerde landen. De grootste vervuilers, de Verenigde Staten en China, waren daar echter niet bij. Het protocol loopt af in 2012 en dus moet worden beslist of en hoe het protocol wordt voortgezet.

In Cancun verklaarden veel landen zich geen voorstander van het voortzetten van Kyoto. Onder meer Japan en Rusland zijn erg terughoudend, net als Canada, een van de slechte leerlingen van het Kyotoklasje. Ook de Verenigde Staten zijn niet erg happig om zich in een nieuw protocol in te schrijven. Het akkoord in Cancun blijft dan ook erg vaag. De tekst zegt dat er verdere maatregelen moeten worden genomen om de uitstoot van broeikasgassen terug te dringen. Het Kyotoproces ligt dus niet stil, maar het compromis zegt ook niet letterlijk dat het Kyotoprotocol moet worden voortgezet.

De vraag of de maatregelen in het akkoord van Cancun bindend zijn, wordt opengelaten en doorgeschoven naar de volgende klimaattop in Durban, Zuid-Afrika, volgend jaar.