EU en Wereldbank treden op tegen Ivoorkust

De Europese Unie neemt sancties tegen de zelfverklaarde Ivoriaanse president Laurent Gbagbo en 18 getrouwen, zoals ze eergisteren al had aangekondigd. De Wereldbank heeft dan weer alle leningen aan Ivoorkust bevroren omdat het risico op een burgeroorlog reëel is.

Na de stoere taal van de afgelopen dagen slaat Laurent Gbagbo, de zelfverklaarde president van Ivoorkust, nu een iets gematigder toon aan. "Ik ben de president van Ivoorkust", verkaarde hij in een toespraak op de Ivoriaanse televisie. Hij beschuldigt het kamp van zijn uitdager Ouattara ervan oorlog te voeren tegen hem, met buitenlandse steun.

"Ik wil vermijden dat er bloed van Ivorianen vloeit. Ik wil geen oorlog in Ivoorkust die kan uitdijen naar de buurlanden." Gbagbo wil desnoods een buitenlandse commissie toelaten die de resultaten van de presidentsverkiezingen van vorige maand moet herbekijken. Volgens de onafhankelijke kiescommissie zijn die gewonnen door Ouattara (foto links), maar Gbagbo betwist dat en zegt dat er kiesfraude is gepleegd ten voordele van de oppositie. "Ik reik de dialoog en de oppositie de hand", klonk het nog verzoenend.

Maar in het kamp van de oppositie is men niet gediend met de verzoenende taal van Gbagbo. "Het volstaat dat hij gewoon de uitslag van de verkiezingen aanvaardt", zegt een woordvoerder. "Na alle internationale druk en sancties, die niets hebben opgeleverd, rest er maar een oplossing: geweld", waarschuwt Guillaume Soro, premier van de ontslagnemende regering van nationale eenheid en sterke man van de voormalige rebellen van de Forces Nouvelles.

VN waarschuwt voor burgeroorlog

VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon waarschuwt dat Ivoorkust dreigt te verzanden in een nieuwe uitzichtloze burgeroorlog als Gbagbo geen eind maakt aan de blokkade van het hotel in Abidjan waar zijn opponent verblijft. Volgens de VN wordt de toelevering van voedsel, water en medicijnen er bemoeilijkt.

Het hotel van Ouattara wordt beschermd door blauwhelmen, maar vorige week heeft Gbagbo gezegd dat de blauwhelmen het land moeten verlaten omdat ze zich volgens hem moeien met interne aangelegenheden. Ban Ki-moon heeft al gezegd dat daar geen sprake van kan zijn.

De VN heeft ook informatie gekregen dat het kamp van Gbagbo huurlingen uit Liberia zou ronselen. Die zouden dan bijvoorbeeld kunnen worden ingezet tegen de VN-troepen.

De mensenrechtenorganisatie Amnesty International heeft ooggetuigenverslagen ontvangen over willekeurige arrestaties door de ordiensten die trouw zijn aan Gbagbo. "Het is duidelijk dat meer en meer mensen illegaal worden vastgehouden door de veiligheidsdiensten en door gewapende militieleden. Sommigen zijn ook vermoord of zijn vermist", zegt een woordvoerder van Amnesty.

De Franse en de Duitse regering raden hun onderdanen intussen aan om Ivoorkust te verlaten. De EU heeft beslist om sancties te nemen tegen Gbagbo en 18 van zijn getrouwen, zoals eergisteren al was aangekondigd en de Wereldbank bevriest leningen aan het land omdat de kans op een nieuwe burgeroorlog reëel is.

Economie in crisis

De nieuwe politieke impasse en het dreigende geweld doen ook de Ivoriaanse economie geen deugd. Zo dreigt de export van cacaobonen in het gedrang te komen omdat steeds meer schepen om veilligheidsredenen de haven van Abidjan mijden. Ivoorkust is 's werelds grootste exporteur van cacao.

Door de onzekere toestand ligt ook de transportsector grotendeels plat waardoor er onvoldoende aanvoer van essentiële goederen is. "Er zijn onvoldoende vrachtwagens die pepers, tomaten, bananen en aardappelen naar Abidjan brengen", zegt een marktverkoopster in Abobo, een volkswijk van Abidjan.

Door de schaarste schieten de prijzen op de marklt de hoogte in. Tomaten kosten vandaag 1.200 CFA per kilogram in plaats van 300 CFA enkele weken geleden. 

Tot 1999 was Ivoorkust relatief stabiel en welvarend naar Afrikaanse normen. Abidjan was een moderne stad met torengebouwen en brede autosnelwegen, maar 10 jaar crisis heeft zijn sporen nagelaten: het vuilnis stapelt zich op in de straten, de wegen zitten vol putten en worden niet onderhouden en de armoede wordt alsmaar zichtbaarder.