Heropbouw Pakistan heeft nog lange weg te gaan

Journalist Stefan Blommaert reisde vorige week door Pakistan en hoewel mensen zichzelf proberen te redden, blijft de schade nog altijd aanzienlijk.

Behoedzaam wrikt de boer een stevige kluit aarde uit de akker. Zijn verweerde handen hebben moeite om de opgedroogde modderbrok los te krijgen. Mistroostig schudt hij zijn hoofd. Te vochtig. Het zal zeker nog een paar weken duren voor hier een tractor door kan ploegen.

Van ver zag het er nochtans goed uit. In tegenstelling tot enkele velden in de buurt is het water hier volledig weggetrokken. Maar de grond bewerken en zaaien voor de winteroogst is dus vooralsnog niet mogelijk.

Landbouw is belangrijk in Pakistan. De sector zorgt voor bijna een kwart van het bruto binnenlands product en 44% van de bevolking heeft een job die te maken heeft met het boerenbestaan.

Fruit, rijst, tarwe, suikerriet, katoen, het wordt allemaal verbouwd in Pakistan. De overstromingen hebben vooral in de zuidelijke provincies Punjab en Sindh een groot deel van de zomergewassen vernield. In totaal werd bijna twee miljoen hectare weggevaagd, zeggen de statistieken. Een ramp voor de landbouwers, maar ook voor de Pakistaanse economie – de prijzen op de groentenmarkten stegen in geen tijd met 10%.

Als we een goeie vier maanden later op een ochtend door het platteland ergens in de provincie Sindh rijden, zien we langs de twee kanten van de weg koortsachtige activiteit op de velden. Er wordt geoogst, er wordt gedorst, er wordt geploegd, er wordt gezaaid. Werk aan uiteenlopende gewassen tegelijkertijd. Katoenstruiken zie ik ook, met hoofden die er af en toe boven komen piepen naarmate de zakken worden gevuld met de rijpe katoenbollen. Katoen wordt hier de cash crop genoemd, een gewas dat voor hoge opbrengsten zorgt, omdat het ook bestemd is voor de export.

Op een andere plek worden typisch-Pakistaanse kleurrijke vrachtwagens volgeladen met kaf voor het vee. Overladen is een beter woord. Een na een vertrekken de trucks, in alle richtingen. Is de landbouw er bovenop, na de verwoestende overstromingen van augustus?

Schade nog lang niet hersteld

Allerminst. Dit zijn akkers die net buiten het ondergelopen gebied liggen. Een eind verderop, via een kluwen van plattelandswegen, komen we bij een zwaar getroffen streek. Het begint met enkele modderige velden. Al snel wordt de grond alsmaar waterachtiger. En tenslotte vormen de dijkjes die de landbouwpercelen afbakenen alleen nog maar futiele barrières tussen vierkante vijvers op de plaatsen waar normaal gewassen moeten groeien.

Daar waar het water wel is weggetrokken blijft het dus wachten op het volledig uitdrogen van de bodem. “Nog enkele weken”, zegt de boer die ons zijn veld liet zien. “Maar misschien is het dan te laat voor de wintertarwe. En voor onze katoen moeten we ook al wachten tot volgende lente. Eigenlijk is er een volledig jaar verloren”. Internationale experts zijn nog pessimistischer. Het zal zeker twee jaar duren voor de Pakistaanse landbouw volledig is hersteld van de schade veroorzaakt door de overstromingen, zo luidt de voorspelling van de Wereldbank.

En de landbouwers, die wachten zoals alle andere waterslachtoffers af in tentjes, naast wat overblijft van hun boerderij. Want het zijn niet alleen de velden die kapotgingen, ook de gebouwen moesten eraan geloven. Tot overmaat van ramp verdronken ook nog ontelbare dieren. Zij hebben alle redenen om te klagen, die boeren in Pakistan.