"We moeten leren leven met hoge olieprijzen"

"Op de lange termijn zijn de stijgende brandstofprijzen eigenlijk goed nieuws." Dat zegt econoom Paul De Grauwe in "De ochtend" op Radio 1. "Gezinnen en bedrijven moeten nú hun gedrag aanpassen, de prijzen zullen blijven stijgen. De overheid mag geen illusies wekken."

Benzine was aan de pomp nog nooit zo duur als vandaag. Wie gaat tanken, betaalt maximaal 1,62 euro per liter. En met 1,44 euro per liter flirt ook de dieselprijs met de recordhoogtes uit 2008.

"Uiteraard is dit moeilijk voor de mensen, die nu meer moeten betalen. Maar op lange termijn blijven de prijzen sowieso stijgen. Daar moeten we toch aan wennen. Bedrijven en gezinnen moeten hun gedrag aanpassen", zegt De Grauwe.

"Nu is het transport te goedkoop, waardoor je heel wat aberraties krijgt. Zo is het bijvoorbeeld niet te verantwoorden dat wij boontjes uit Kenia eten, en er zijn andere voorbeelden genoeg van zo'n aberraties."

"Afstappen van olie-economie"

Geert Sciot, woordvoerder van SN Brussels Airlines, vertelt over de gevolgen van de hoge olieprijzen voor de luchthaven.

"We kunnen niet anders dan de prijzen deels door te rekenen aan de consument", zegt hij in "De ochtend". "Maar dat is geen slechte zaak", reageert De Grauwe. "De prijs is het beste signaal dat de consument zijn gedrag moet aanpassen."

"We proberen ook energie te besparen door minder zware zetels te installeren in de vliegtuigen", zegt Sciot. "We zoeken ook naar een groenere manier om te landen." Ook dat kan op de goedkeuring van De Grauwe rekenen. "Bedrijven zouden zich anders nooit inspannen om zo'n maatregelen te nemen. Daarom denk ik dat op termijn de hoge olieprijzen een positief effect zullen hebben."

Johan Mattard van de federatie van brandstofhandelaars BRAFCO zegt dat de klanten nu meer kleinere bestellingen plaatsen. "De consument heeft ook de mogelijkheid om het energieverbruik gespreid over het jaar af te betalen, maar daar wordt nog te weinig gebruik van gemaakt", zegt Mattard in "De ochtend".

De ontslagnemende regering gaat na of een omgekeerd cliquetsysteem een optie is. Zo zouden de accijnzen voor de prijzen aan de pomp naar beneden gaan, eens de brandstofprijzen een bepaalde grens overschrijden. "Dat is geen slecht idee", zegt Mattard, "maar het is slechts een beperkt systeem. Zo veel verschil zal het niet maken voor de consument."

Volgens professor De Grauwe is die omgekeerde cliquet geen goed idee. "Zo wekt de overheid alleen maar illusies voor de burgers. Op de lange termijn blijven de prijzen voor ruwe olie alleen maar stijgen, ook als de onrust in het Midden-Oosten afneemt. Wijzelf moeten ons dringend de vraag stellen hoe we efficiënter kunnen gaan leven. Ook bedrijven moeten groener beginnen te werken. Nogmaals, de prijs is het beste signaal voor gedragswijzigingen."

"De overheid moet natuurlijk aan een goed alternatief werken. De stijgende inkomsten die de overheid uit de stijgende energieprijzen haalt, moeten dan worden gebruikt om aan een beter openbaar vervoer te werken", vindt De Grauwe.

En wat met de index?

"Niet alleen zijn de stijgende prijzen meteen voelbaar voor gezinnen en bedrijven, maar er is ook de indirecte impact", zegt Geert Van Croonenburg van het Verbond der Belgische Ondernemingen (VBO). "Zo stijgen de loonkosten in ons land door de index meteen mee, stukken sneller dan in de buurlanden."

"Ik vind niet dat we de index moeten afschaffen", zegt De Grauwe. "Maar als de olieprijzen stijgen, worden de risico's via de index afgewenteld op de bedrijven. Daarom pleit ik er wel voor om de energieprijzen uit de index te halen."

Twee weken geleden zei Bruno Tobback (SP.A) dat het volgens hem geen goed idee is om de energieprijzen uit de index te halen. "Zo zou de consument niet meer beschermd worden tegen prijsstijgingen voor energie", hekelt hij. Tobback vraagt om de energiesector prijsbeperkingen op te leggen.

België verbruikt het meest olie

De krant De Tijd berekende vandaag dat België in Europa relatief gezien het meeste olie verbruikt. Ons land is dus erg afhankelijk van brandstoffen en zo hebben de prijsstijgingen ook veel impact. Dat komt volgens De Tijd door de grote chemische industrie in ons land, maar ook door de slecht geïsoleerde woningen en doordat de Belg veel met de auto rijdt.

Twee weken geleden stelde de Europese Centrale Bank al dat de economische activiteit in ons land meer wordt afgeremd dan in andere landen, als de olieprijzen stijgen.