Recordgat in ozonlaag boven Noordpool

Het gat in de ozonlaag boven de Noordpool is groter dan ooit. Dat blijkt uit waarnemingen van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA. De ozonlaag bevindt zich op meer dan 15 kilometer hoogte en beschermt de aarde tegen schadelijke uv-stralen.

Dit jaar waren er uitzonderlijke sterke winden, die de polaire werveling genoemd worden, die de atmosfeer boven de Noordpool geïsoleerd hebben en belet hebben dat die zich kon vermengen met lucht uit meer gematigde zones. Dat leidde tot omstandigheden zoals die normaal op de Zuidpool heersen en erg lage temperaturen (foto: temperaturen in Kelvin).

Daardoor konden er zich meer chloor- en broomatomen aan de ijskristallen hechten. Die zijn afkomstig van de schadelijke CFK's, verbindingen die onder meer in koelinstallaties gebruikt werden en nu verboden zijn. Als de ijskristallen in de lente dan smelten, komen de chloor- en broom-atomen vrij en breken ze de ozon, een molecule bestaande uit drie zuurstof-atomen, af in afzonderlijke zuurstof-atomen. Dat leidt tot een gat in de ozonlaag.

De geleerden onderzoeken nu waarom de winters van dit jaar en van 1997 zo koud waren en of er een verband is met de opwarming van de aarde. Het huidige record houdt geen gevaar in voor de volksgezondheid aangezien er zo goed als niemand leeft in de gebieden onder het gat. De ultraviolette straling kan wel schadelijk zijn voor het zeeleven.