Kan Obama een "shutdown" vermijden?

Het Amerikaanse Congres heeft nog tot vrijdag middernacht om tot een akkoord over de begroting te komen. Anders dreigt de overheid zonder geld te vallen en komt de werking van verschillende overheidsdiensten in het gedrang.

De Amerikaanse parlementsleden moeten tegen vrijdagnacht (zaterdag 6 uur Belgische tijd) een akkoord bereiken over de begroting. Zo niet komt er een zogenoemde "government shutdown". Dat betekent dat overheidsdiensten als musea en nationale parken de deuren moeten sluiten, omdat er geen akkoord is over hoe bepaalde overheidsdiensten worden gefincancierd. Alleen de brandweer, politie, wegendiensten en enkele andere instanties blijven werken, de rest sluit.

Volgens The New York Times blokkeren de "ideologische tegenstellingen" tussen Democraten en Republikeinen de opstelling van de begroting. Kern van de zaak is dat er flink bespaard moet worden op de overheidsuitgaven, maar er is nog altijd geen overeenstemming over het bedrag van de besparingen en op wat er bezuinigd moet worden.

Gisteren stemde het Huis van Afgevaardigden, waar de Republikeinen een meerderheid hebben, nog een wetsvoorstel om de "shutdown" met een week uit te stellen. Maar de Democraten blokkeren dat in de Senaat, waar zij de plak zwaaien. President Obama dreigde bovendien met een veto tegen het voorstel. "Dit wetsvoorstel is een afleiding van het echte werk, namelijk een redelijk compromis voor de financiering van de rest van het fiscale jaar 2011 en de dreiging van een ontwrichte federale overheid af te wenden", liet het Witte Huis weten.

Komt er geen akkoord uit de bus, dan mag de staat geen uitgaven meer doen en moeten vrijdag om middernacht vele overheidsdiensten voor onbepaalde tijd de deuren sluiten. Zo zou onder meer de terugbetaling van de belastingen en de uitbetaling van militair personeel in het gedrang komen.

Het zou overigens niet de eerste keer zijn dat een Amerikaanse overheid zonder geld komt te zitten. De laatste keer dat de Amerikaanse overheid moest sluiten, was in 1995. Toen was er een conflict tussen de Democratische president  Bill Clinton en het Congres, dat ook toen voor een meerderheid bestond uit Republikeinen. Die "shutdown" duurde 21 dagen en heeft de Republikeinen veel politieke schade berokkend, zegt politicoloog Bart Kerremans. "Vraag is wie nu de politieke prijs zal betalen."