Hollywood op het strand in Knokke-Heist

Het Internationaal Fotofestival Knokke-Heist is dit jaar aan zijn 33e editie toe. Op verschillende locaties in de kuststad wordt werk van onder anderen Robert Wilson, Valérie Belin, Marc Trivier, Jürgen Klauke en de toeristenfotografen van de fotokiosken van Photo-Hall tentoongesteld. De reeks van 15 videoportretten van de gerenommeerde Amerikaanse theatermaker Robert Wilson is de speerpunt van het festival.

De organisatoren van het Internationaal Fotofestival Knokke-Heist hebben met Robert Wilson een grote naam uit de Amerikaanse cultuurwereld gestrikt om deel te nemen aan het evenement. Robert Wilson brak samen met componist Philip Glass wereldwijd door met de creatie van de voorstelling “Einstein on the beach” in 1970. Sindsdien werkte de theatermaker, performer en beeldend kunstenaar samen met auteurs als Heiner Müller, William S. Burroughs en Allen Ginsberg en muzikanten als Lou Reed, Tom Waits en David Byrne.

In het zand van Knokke-Heist aan het Rubensplein is er een strandpaviljoen opgetrokken waarin vijftien videoportretten van Wilson worden getoond. De theatermaker realiseerde tussen 2004 en 2007 een reeks van een vijftigtal portretten met HD-camera van bekende artiesten als Johnny Depp, Brad Pitt, Salma Hayek en Robert Downey Jr. in samenwerking met het digitale tv-distributeur Voom.

“Het was de bedoeling dat de videoportretten op een zender van Voom vertoond zouden worden, maar dat is er nooit van gekomen. Toen Voom op de fles ging, hebben we met ons bedrijf Dissident Industries de portretten en de technologie overgenomen en sindsdien reizen de portretten de hele wereld rond. Op dit ogenblik worden vijftien portretten getoond in Knokke-Heist, maar er zijn ook expo’s in Rio De Janerio in Brazilië en in San Diego in de VS”, zegt Matthew Shattuck.

Rond de wereld

Shattuck was van begin af aan betrokken bij de realisatie van de videoportretten als assistent van Robert Wilson. “De portretten kan je zien als een synthese van het oeuvre van Robert Wilson. Hij gebruikte al zijn ervaring als theatermaker en kunstenaar om de werken te maken. Belichting, decor, muziek en enscenering komen er in aan bod”, aldus Shattuck.

Heel wat werken verwijzen naar bestaande kunstwerken. Johnny Depp neemt dezelfde houding aan als Marcel Duchamp in travestie in het portret van Man Ray. Het werk met Robert Downey Jr. verwijst naar het schilderij “De anatomieles van dr. Nicolaes Tulp”. “Met dat verschil dat Robert Wilson focust op het lijk (Robert Downey Jr.) dat wordt ontleed en niet op de dokter”, weet Shattuck. Elk werk heeft ook een eigen soundtrack gekregen, met bijdrages van onder anderen Lou Reed, Tom Waits en Philip Glass.

“De reizende tentoonstelling is een groot succes. Dat heeft te maken met het feit dat de werken heel toegankelijk zijn voor het grote publiek, maar tegelijkertijd zijn de videoportretten ook heel gelaagd en bevatten ze veel verwijzingen naar de (kunst)geschiedenis. Sommige mensen bezoeken de tentoonstelling om hun favoriete acteur of actrice te zien, anderen worden geraakt door de artistieke dubbele bodems in de portretten”, besluit Shattuck.

Het behangpapiereffect volgens Valérie Belin

Het Internationaal Fotofestival Knokke-Heist nodigde ook de Franse fotografe Valérie Belin en de Duitse kunstenaar Jürgen Klauke uit. Beide kunstenaars tonen hun werk in CC Scharpoord. De reeks “Black eyed Susan”(foto) van Belin toont vrouwenportretten gecombineerd met bloemen. “Ik werk met een traditioneel fototoestel, maar heb mijn foto’s achteraf digitaal bewerkt. Met de computer veranderde ik niets aan de beelden, maar ik bracht de verschillende foto’s wel samen in een werk. Daarmee bereikte ik een soort behangpapiereffect”, aldus Belin.

Jurgen Klauke gooide hoge ogen met zijn performances op het kunstenfestival Documenta in Kassel en toont in Knokke-Heist zijn reeks zwartwitfoto’s “Asthetische Paranoia”. Klauke portretteert zichzelf als een gekostumeerde acteur die zich in een onverklaarbare wereld bevindt. Zijn personage voert strijd met alledaagse objecten in een verwarrend universum.

In CC Scharpoord worden ook een reeks portretten van de Belgische fotograaf Marc Trivier getoond. Hij reisde de wereld rond om prominente kunstenaars en schrijvers te fotograferen. De expo toont foto’s van onder anderen Robert Wilson, Francis Bacon, Samuel Beckett en Michel Foucault, gecombineerd met foto’s van psychiatrische patiënten en beelden uit het slachthuis.
 

Annemieke en de smarties

Het museum van de Zwinstreek, Scinfala, heeft een originele invalshoek bedacht om een tentoonstelling op te zetten in het kader van het Fotofestival Knokke-Heist. Scinfala deed een oproep om oude Photo-Hall-foto’s in te zenden voor een expo. Uit het duizendtal ingezonden vakantiekiekjes werden een honderdtal foto’s geselecteerd.
 

De expo “Annemieke en de smarties” toont vakantiekiekjes van1933 tot 1980 die werden genomen door fotografen op het strand aan de Belgische kust. Toeristen konden de foto’s aankopen in de kiosken aan de kust. “Toen ik fotografie studeerde in Brussel, werkte ik voor Photo-Hall. Ik verdiende een aardige cent met het werk tijdens de vakantie”, aldus curator Johan De Vos. De foto’s schetsen een mooi tijdsbeeld en tonen de evolutie van een halve eeuw strandtoerisme en -kledij.

Vanaf midden mei zal ook de tentoonstelling van de laureaten van de World Press Photo (foto) te zien zijn Knokke-Heist. Bezoekers van het Internationaal Fotofestival Knokke-Heist kunnen ook terecht in een vijftal kunstgalerijen die deelnemen aan het event. Een ticket voor het festival blijft geldig tot 13 juni.

Ludwig De Wolf