Eyskens: "De N-VA sluit zichzelf uit"

Oud-premier Mark Eyskens (CD&V) roept zijn partij op om een regering te vormen zonder de N-VA. Hij is de eerste CD&V'er die dat expliciet vraagt. Eyskens wil dat er zo snel mogelijk een regering komt met de drie klassieke partijen en de groenen. Zijn partijgenoot en ook oud-premier Wilfried Martens sluit die optie niet uit.

"Het duurt nu reeds 10 maanden, men blijft maar rondjes draaien en de hoofdoorzaak is dat er natuurlijk geen vertrouwen is zolang de N-VA niet verzaakt aan zijn eindobjectief om België te vernietigen", zegt Eyskens in "De ochtend" op Radio 1. Hij benadrukt dat de "financiële markten ongerust zijn en er een financiële tsunami dreigt".

"Als de N-VA zou verzaken aan het doel om België te splitsen, zou er een klimaat van vertrouwen ontstaan en zou Elio Di Rupo (PS) wellicht wel geneigd zijn om BHV te splitsen en een grondige staatshervorming door te voeren", aldus de nestor van CD&V. Volgens hem pleegt Bart De Wever (N-VA) ook te weinig overleg met de andere partijen.

Eyskens betwist dat het zou gaan om de N-VA te laten vallen. "Laten vallen is niet de correcte term, het gaat om zelfuitsluiting. En we betreuren dat, want het is de grootste partij van België."

We hebben snel een regering nodig, klinkt het. De staatshervorming kan volgens Eyskens aan het parlement toevertrouwd worden. "Indien we een regering kunnen maken met alle partijen, inclusief de groenen, dan heeft die in het parlement een tweederdemeerderheid en dan kan die regering alleen een grondige staatshervorming doorvoeren zonder de N-VA." Als die staatshervorming er komt zonder de N-VA, bewijst dat de overbodigheid van die partij, luidt het.

Vorige week al lanceerde ook Louis Tobback (SP.A) een oproep om een regering te vormen zonder de N-VA. Bij CD&V klonk het tot nu toe altijd dat de winnaars van de verkiezingen, de N-VA en de PS, het zwaartepunt van de regering moeten vormen. Het standpunt van Eyskens botst dan ook op verzet binnen zijn eigen partij. Kamerlid Hendrik Bogaert vindt dat het de onderhandelingspositie van de Vlaamse partijen ondermijnt.

Eyskens pretendeert evenwel niet om voor zijn partij te spreken. "Ik zeg gewoon wat ik denk en ik constateer dat de toestand echt onhoudbaar wordt. Het is de hoogste tijd om knopen door te hakken."

Martens: "Niet wenselijk, wel mogelijk"

Ook Wilfried Martens, partijgenoot van Eyskens en eveneens een ex-premier, sluit een regering zonder de N-VA niet uit.

"We moeten alle kansen geven aan onderhandelaar Wouter Beke", zegt hij in "De ochtend".

"Maar als er bij de N-VA en de PS onvermogen is om een regering te vormen, moeten we nadenken over alternatieven", vindt Martens. "Dat kunnen dan nieuwe verkiezingen zijn of een tripartite aangevuld met de groenen. Ik verkies in elk geval dat er een regering komt. Het is misschien niet wenselijk dat de N-VA daar niet bij is, maar wel mogelijk."

"In elk geval moet zo'n beslissing gebeuren in overleg met de hele partij", zegt hij over de mogelijke houding van CD&V. "Dat mag geen beslissing zijn van 4 personen."

"Of de N-VA een compromis kan sluiten, is voor mij een vraag. Maar als de N-VA zich kan vinden in een vergaande staatshervorming, moet ze ook erbij nemen dat België een toegevoegde waarde heeft", zegt de oud-premier.