"Uiteindelijk staat alles in functie van de emoties"

Een internationale bestseller verfilmen is nooit een gemakkelijke opdracht, en zeker niet als het om een boek gaat dat zo eigenaardig is als Haruki Murakami's liefdeshistorie "Norwegian wood". Regisseur Tran Anh Hung verdient dus op zijn minst respect voor zijn lef.

"Norwegian wood" speelt zich af in de late jaren 60 en vertelt het verhaal van de Japanse tiener Toru Watanabe. Zijn leven neemt een drastische wending wanneer zijn beste vriend zelfmoord pleegt en diens lief, Kizuki (op wie Toru altijd ook een oogje heeft gehad), haar verdriet niet kan verwerken.

Het nostalgische verhaal werd oorspronkelijk in 1987 gepubliceerd en ontpopte zich in een mum van tijd een geweldige hit in Japan. Het succes hield echter niet op bij de landsgrenzen en dus zoals dat wel vaker gaat bij populaire boeken is er nu ook een filmversie.

Al kan je "Norwegian wood" als film niet zomaar gelijk schakelen met pakweg "Harry Potter and the sorcerer’s stone". Tenslotte heet de man achter de camera hier Tran Anh Hung en is de Vietnamese cineast er in de eerste plaats op uit om waardevolle cinema te produceren. Zoals eerder al mocht blijken uit films als "Cyclo", "De geur van de groene papaya" en "A la verticale de l’été".

Het boek is over de hele wereld geliefd. Brengt die populariteit extra druk met zich mee?

Tran Anh Hung - Ik was me ervan bewust dat ik zou moeten opboksen tegen de verwachtingen van al die lezers, het beeld dat zij zich van het verhaal gevormd hebben. Maar dat vond ik niet erg. Cinema is een andere kunstvorm dan literatuur. Je kunt niet anders dan een verhaal aanpassen om het in de filmtaal te vertellen. Je moet dingen samenpersen of in elkaar schuiven. Het enige wat ik belangrijk vond, is dat de film dezelfde emoties zou losweken als de roman. Op die manier wou ik trouw blijven aan Murakami’s werk, ook al kon ik niet anders dan het geschreven woord verraden.

Als liefdeshistorie is ‘Norwegian Wood’ per definitie universeel. Heb je ooit overwogen om ergens anders te draaien? Je hebt het jezelf tenslotte niet gemakkelijk gemaakt door te gaan filmen in een land waarvan je de taal niet spreekt.

Tran Anh Hung: Nee. Murakami heeft me gezegd dat hij er geen graten in zag om het verhaal ergens anders te situeren maar ik stond erop om in Japan te draaien. Die cultuur raakt me. Ik wou Japanse gezichten voor de camera brengen.

En duidelijk ook Japanse landschappen. Heb je gewoon de locaties uit het boek overgenomen?

Tran Anh Hung: Nee. Ik ga altijd op zoek naar locaties die passen bij de situatie en de sfeer van de scène. Halfweg de film krijg je bijvoorbeeld een lange scène tussen Watanabe en Naoko. In het boek speelt die zich af in de herfst. Maar ik wou een ruimte die groot genoeg was en heb gekozen voor een enorm grasveld. En omdat ik gras wou dat hoog stond, heb ik de scène naar juni verplaatst. Uiteindelijk staat alles in functie van de emoties.

In hoeverre is dit een Japans liefdesverhaal?

Tran Anh Hung: Ik denk dat het universeel is, ook al door het onderwerp. Ik kan me voorstellen dat mensen in verschillende culturen zich anders gedragen wanneer ze verliefd worden. Maar in dit geval gaat het om het verlies van een geliefde en de pijn die mensen voelen, is volgens mij overal dezelfde. Toen ik het script schreef, heb ik één serieuze discussie gehad met mijn Japanse producent. Het ging over de laatste zin uit de film, wanneer Watanabe aan de telefoon “Ik hou van jou” zegt. Mijn producent zei me dat Japanners die woorden nooit in de mond nemen. Ze zullen “Ik heb je graag” zeggen maar nooit “Ik hou van jou.” Ik vond het echter essentieel om zo te eindigen en uiteindelijk heeft geen enkele kijker er een opmerking over gemaakt.

Wat betekent de titel "Norwegian wood" eigenlijk voor jou?

Tran Anh Hung: Het is de titel van een song van de Beatles. Niets meer. Zo hoort het ook. Ik hou niet van titels die het verhaal samenvatten, zoals "De wraak" of zo. Een titel moet het publiek enkel een vaag gevoel geven. Daarom noem ik mijn eigen films bijvoorbeeld "A la verticale de l’été", ook al heeft het verhaal er weinig of niks mee te maken.

Ruben Nollet