MAS trekt toeristische en museale kaart

In het Museum aan de Stroom in Antwerpen hebben vier stedelijke musea een onderkomen gekregen. Ook het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten, het M HKA en Museum Plantin-Moretus zijn er present. Vanmiddag bezochten genodigden en pers de zeven expositieverdiepingen.

Vierhonderdzeventigduizend (470.000!) objecten hebben een onderkomen gekregen in het immense gebouw. De schilderijen, voorwerpen, documenten en snuisterijen komen uit de collecties van het voormalige Etnografisch Museum, het Nationaal Scheepvaartmuseum, het Volkskundemuseum en het Vleeshuis aangevuld met de vaste collectie Paul en Dora Janssen-Arts.

Thematische verhalen

Directeur Carl Depauw (foto) onderstreepte dat de volledige collecties geïntegreerd worden in thematische verhalen. “En dat zal zowat uniek zijn in de wereld", voegde hij eraan toe.

Maar er zijn nog meer zaken waarom het MAS het predicaat "gewoon museum" niet verdient. De wandelboulevard is van 8.30 uur tot middernacht gratis geopend zodat elke bezoeker op de hoogste verdieping kan gaan kijken naar de ondergaande zon.

"Wij willen dat alle zintuigen van de bezoeker worden aangesproken, bijvoorbeeld door de sterke scenografie en ook door de composities van onze huiscomponist, en tot slot door het kijkdepot. Welk museum stelt zijn depot met duizenden objecten voor het grote publiek open?“

De exposities op de verschillende etages hebben volgende thema’s: machtsvertoon, wereldstad, wereldhaven en leven en dood. En daarnaast zijn er de wisselende tentoonstellingen.
Elke verdieping heeft een vast parcours. Eerst komt de bezoeker in een wake-upruimte waarin hij een kort maar krachtig visueel of auditief bad krijgt van wat hij mag verwachten op de expositie. Op het einde is er een infohoek en tot slot een interactief spel met de bezoeker.

Van speels tot informatief

Bij "Machtsvertoon, over prestige en symbolen" wordt de kijker ondergedompeld in een rode en ronde omgeving. Hier staan de voorwerpen die verwijzen naar de historische machtssymbolen van Antwerpen tot in Japan aangevuld met een tijdelijke installatie van de hedendaagse Nieuw-Zeelandse kunstenaar George Nuku.

Een verdieping hoger staat de geschiedenis van Antwerpen. Prominent aanwezig is "De Antwerpse rede in 1870" van Robert Mols (1848-1903). Verwacht geen historische expositie, integendeel, wat schilderijen en etsen en een prachtige Minerva-automobiel en dat was dan de geschiedenis van Antwerpen.

Wat een schril contrast met één verdieping hoger waar de geschiedenis van de haven van Antwerpen uit de doeken wordt gedaan. Sterke visuele beelden, uitstekend gekozen historische beelden, cijfermateriaal, kortom interessant én boeiend, waarbij ook de link wordt gelegd met Matadi, de Congolese havenstad waar Antwerpen een boeiende handelstrafiek mee onderhield.

De tentoonstelling over "Leven en dood" is prachtig opgebouwd en goed gedocumenteerd waarbij een rechtstreekse band wordt gelegd met Antwerpen via de Indiase gemeenschap, de Joden, en voor het sjamanisme via een in 2008 overleden Hongaarse sjamaan-schilder die in het district Merksem woonde.

Tegen hulpbehoevenden zei hij: “Ik genees niet, ik herstel de harmonie". Dit alles is keurig vervolledigd met stukken uit de collectie precolumbiaans Amerika van Paul en Dora Janssen-Arts.

Vijf eeuwen beeld in Antwerpen

Omdat het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten wordt verbouwd, zijn er vele kunstwerken die elders een plek moesten krijgen. Het MAS was een goede optie, omdat de historische werken het gezelschap kregen van hedendaagse kunstenaars. Een geslaagde symbiose en ongetwijfeld de beste expositie van het nieuwe museum.

Heerlijk om te zien hoe Rubens in harmonie gaat met Jan Fabre. Of het kleine zaaltje waar de "Calvarieberg" van Antonello da Messina, een absoluut meesterwerk dat na drie jaren van restauratie opnieuw aan het publiek wordt getoond, als buur een fraai portretje van Jan Van Eyck krijgt. Deze expositie bewijst dat onze kunstenaars zowel in het verleden als vandaag erg verscheiden zijn en vele disciplines aankunnen.

B-architecten die tekenden voor de scenografie opteerden voor een opdeling van de grote ruimte in kleine kabinetten. In het begin wijst de witte kleur op hedendaagse kunstaars, zwart voor de historische, maar langzaam schuiven de kleuren op tot verleden en heden samenvallen. Interessant is ook hoe tien artiesten de "Kruisafneming van Christus" interpreteren.

Sterke toeristische troef

Schepen voor cultuur en toerisme Philip Heylen besloot zijn openingsrede met deze oproep: “Het schoonste is en blijft Antwerpen zelf. Wij hebben leren kijken naar wat er zich binnen onze stad afspeelt, naar onze kunstcollecties, naar ons erfgoed. Dat kunnen we doen in de beslotenheid van dit nieuwe museum. Laten we ook naar buiten kijken, naar onze stad zelf in al haar verscheidenheid, maar laten we het liefst kijken naar de gehele, zo diverse wereld.”

Het uitzicht dat het MAS biedt over de stad en de haven is uniek. En dat vergezicht is gratis. Wie een expositie wil bezoeken betaalt een democratisch prijsje. Het MAS trekt zowel de toeristische als de museale kaart. Succes verzekerd.

Yves Jansen

Het MAS bezoeken

Openingsfestival voor het grote publiek van 13 tot 16 mei: meer info vindt u hier.

Het MAS wordt officieel geopend op 17 mei: meer info vindt u hier.