"Koning betreurt doorbreken van zwijgplicht"

Het paleis heeft boos gereageerd over het boek "Koning zonder land" van Wetstraatjournalisten Steven Samyn (De Morgen) en Martin Buxant (La Libre Belgique). Volgens dat boek heeft de koning tegen partijvoorzitters gezegd dat hij "nooit verkiezingen zal toestaan". Het paleis heeft het over "manifeste onjuistheden" en "betreurt het dat het colloque singulier niet werd gerespecteerd".

"Koning Albert heeft aan verschillende partijvoorzitters duidelijk gemaakt dat hij weigert een besluit te tekenen waardoor er nieuwe verkiezingen komen." Dat schrijven Wetstraatjournalisten Steven Samyn van De Morgen en Martin Buxant van La Libre Belgique in hun boek "Koning zonder land".

Het paleis stuurt deze voormiddag een boze mededeling rond. "De uittreksels hebben betrekking op de inhoud van de gesprekken met de koning. Het paleis betreurt dat de discretie met betrekking tot het colloque singulier niet wordt gerespecteerd. Deze discretie heeft tot doel het staatshoofd zijn functie te laten vervullen. Sommige van de uittreksels bevatten manifeste onjuistheden, in het bijzonder over de gesprekken van 16 juni en 8 oktober 2010."

"Ze moeten hun plan maar trekken"

In oktober ontvangt de koning een reeks partijvoorzitters. Hij zou zich toen kwaad hebben gemaakt over de politieke situatie. "Hij heeft me gezworen dat hij nooit zou toestaan dat er nieuwe verkiezingen komen", zegt een partijvoorzitter in het boek "Koning zonder land". "Ze moeten hun plan maar trekken", zou koning Albert gezegd hebben over de N-VA en de PS, de winnaars van de verkiezingen van 13 juni 2010.

De koning zou weigeren om een besluit te tekenen waardoor er nieuwe verkiezingen komen. "Ik weet niet of hij dat kan, want dan komen we in een constitutionele crisis zoals met de abortuskwestie bij koning Boudewijn", zegt Steven Samyn in "De ochtend" op Radio 1. "Maar het toont vooral aan hoe de koning denkt over de politieke situatie. Hij is bang dat de partijen verder radicaliseren bij nieuwe verkiezingen." Concreet zou de koning vrezen dat de N-VA nog steeds erg veel stemmen haalt.

"In Laken was er inderdaad paniek bij de overwinning van de N-VA van Bart De Wever", zegt Martin Buxant van La Libre Belgique. "Voor het eerst kreeg de koning een openlijke republikein over de vloer."

Nog in oktober stuurde de koning De Wever op pad met de opdracht van verduidelijker. Volgens de informatie van de twee Wetstraatjournalisten ging daar een pittige discussie aan vooraf. "De Wever wilde de titel van verkenner", vertelt Samyn in "De ochtend". ""Dat is een titel voor serieuze mensen", zou iemand uit de entourage van koning Albert daarop gezegd hebben. De opdracht van De Wever werd ook strikt afgelijnd." Maar volgens de mededeling van het paleis bevat deze passage dus "manifeste onjuistheden".

De journalisten baseerden hun boek op gesprekken met politici. "Je merkt toch dat de jongere generatie politici minder bang is van de koning, ze praten makkelijker", zegt Buxant. "Het koningshuis is geen heilige instelling meer", zegt ook Samyn. "Toen Alexander De Croo (Open VLD) de regering liet vallen, heeft de koning aan iedereen gezegd dat hij De Croo "een onverantwoorde politicus" vindt. Maar De Croo heeft Laken ook laten verstaan dat hij daar niet mee opgezet was", vertelt Samyn ter illustratie. De Croo kwam in het verleden al in opspraak omdat hij de kroon ontbloot zou hebben.

"De macht van de koning is aan het afnemen. De politieke crisis zet het land onder druk. Maar je merkt ook bij de politici dat de rol van de monarchie in de toekomst zal worden herzien", besluit Samyn.