"Het premierschap zit hem als gegoten"

Het is een jaar geleden dat de Britse Conservatieven de verkiezingen wonnen. Maar het was een nipte overwinning. Het ontbrak de partij van David Cameron aan voldoende zetels om alleen, zoals gebruikelijk in Groot-Brittannië, te kunnen regeren. Een coalitie met de Liberaal Democraten zou, zo luidde de verwachting, garant staan voor een zwak, zwalpend en laf bestuur. Niets is minder waar. De regering van Cameron is een van de meest radicale sinds de Tweede Wereldoorlog. Het tempo waaraan hervormingen doorgevoerd worden, is adembenemend. Een bijdrage van Lia van Bekhoven.

Als er één ding is dat vanaf het begin opviel aan de Britse regeringsleider, dan is dat het gemak waarmee Cameron in de schoenen van zijn voorgangers stapte.

Anders gezegd: het premierschap zit hem als gegoten. Of het nu in gezelschap is van presidenten Sarkozy en Obama, of op de bank van de ontbijttelevisie, Cameron zit er alsof hij er hoort. Hij wordt omschreven door medewerkers als gezaghebbend, charmant, ongelooflijk intelligent en professioneel. Daarnaast bezit hij wat andere, door hem bewonderde premiers als Thatcher en Blair, hadden: lef.

In het eerste jaar van zijn premierschap is Cameron verder gegaan dan iedereen verwachtte. Hij zette initiatieven op de rails om het gigantische begrotingstekort terug te dringen in vier jaar, de hele Britse gezondheidszorg te reorganiseren en het schoolsysteem te hervormen. Daarnaast was hij, met zijn Franse ambtgenoot, een van de eersten die pleitte voor militaire actie in Libië.

De reden voor het tempo en de omvang van Camerons ambitie ligt bij Tony Blair. De vroegere Britse Labourleider betreurde openlijk hoe hij zijn eerste ambtstermijn "weggegooid had" door te voorzichtig geweest te zijn. Het zou Cameron, die Blairs memoires als zijn bijbel zou beschouwen, niet overkomen. Lang voor de verkiezingen hadden de Tory-leider en zijn vertrouwelingen besloten dat de eerste stap een daalder waard zou zijn.

"Blair was een haai, Cameron een walvis"

Niet dat er geen fouten gemaakt zijn. De hervormingen van de gratis, nationale gezondheidszorg waren slecht doordacht. Concessies lijken onvermijdelijk. De privatisering van de nog overgebleven staatsbezittingen liep ook hier en daar in het zand. De verkoop van ’s lands bossen bijvoorbeeld leek eveneens een geval van eerst doen en dan denken. Ook hier zal de soep minder heet worden opgediend dan destijds werd aangekondigd.

Camerons voorstanders sussen dat het onvermijdelijk is dat fouten gemaakt worden door leiders die hun nek op het blok leggen met moedige initiatieven. Zijn tegenstanders morren over roekeloosheid. Zij zien het als onnodig riskant om zo veel hervormingen tegelijkertijd door te willen voeren. Bovendien: waar haalt de premier het mandaat vandaan? Cameron wordt verweten te weinig betrokken te zijn en te veel aan ministers over te laten. Hij zou net iets te relaxed zijn. Lui zelfs. "Als Blair een haai was, voortdurend in beweging, is Cameron meer een walvis. Hij slaapt", citeerde The Guardian een waarnemer.

De Britse premier hoeft er niet wakker van te liggen. Noch van beschuldigingen dat hij arrogant en een bullebak zou zijn. Hij heeft de Britse pers en veel kiezers aan zijn kant. Zijn positie zal, als hij straks het referendum tegen wijziging van het kiesstelsel wint, enkel versterkt zijn. De honeymoon duurt voort.

Lia van Bekhoven is correspondente in Groot-Brittannië